"Texnologiya sahəsində qadınların az olması yalnız Azərbaycana məxsus problem deyil"

Media cəmiyyətin qərarvermə prosesinə birbaşa təsir göstərir və gənclər üçün rol modellərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Valyuta.az xəbər verir ki, bunu gender və media üzrə araşdırmaçı, "Kitabistan"ın təsisçisi Mələk Hacıyeva "TechSHEroes IV" tədbirində çıxışı zamanı deyib.

O bildirib ki, aparılan gender media monitorinqləri göstərir ki, media cəmiyyətə təqdim etdiyi obrazlar vasitəsilə insanların peşə seçiminə və dünyagörüşünə təsir edir: 

"Uşaqlıqdan mediada gördüyümüz insanları özümüzə nümunə seçirik. Buna görə də medianın etikası və məsuliyyəti çox önəmlidir. Media cəmiyyətə kimləri və hansı formada təqdim etdiyini nəzərə almalıdır".

Mələk Hacıyeva qeyd edib ki, media yalnız müşahidəçi deyil, həm də ictimai rəyin formalaşmasında aktiv iştirakçıdır: 

"Xüsusilə qadın ekspertlər haqqında materiallarda onların peşəkar fəaliyyəti əvəzinə ailə vəziyyəti və ya görünüşü müzakirə olunur. Halbuki ekspert genderindən asılı olmayaraq yalnız ixtisası və peşəkarlığı ilə təqdim edilməlidir".

O vurğulayıb ki, texnologiya sahəsində qadınların az təmsil olunması təkcə Azərbaycana məxsus problem deyil: "Dünyanın aparıcı texnologiya şirkətlərində rəhbər vəzifələrin böyük hissəsində kişilər çalışırlar. Bu mənzərə həm qlobal mediada, həm də yerli mediada öz əksini tapır və gənc qadınlara təsir göstərir".

Tədqiqatçı bildirib ki, qlobal statistikaya əsasən İT ixtisaslarında təhsil alanların təxminən 40%-ni qadınlar təşkil etsə də, sektorda çalışanların cəmi 12%-i qadındır: 

"Bu, böyük insan resursu itkisidir və bunun həm sosial, həm də institusional səbəbləri var".

Onun sözlərinə görə, gender stereotipləri və işəgötürənlərin yanaşması bu fərqin əsas səbəblərindəndir: "Araşdırmalar göstərir ki, yüksək gəlirli və perspektivli hesab olunan İT sahəsində işəgötürənlər daha çox kişiləri seçməyə meylli olurlar. Bu isə cəmiyyətdə formalaşmış gender stereotiplərinin qərarvermə prosesinə təsirindən qaynaqlanır".

M.Hacıyeva əlavə edib ki, texnologiya sahəsində uğur qazanan qadınların mediada və sosial şəbəkələrdə daha çox görünməsi digər gənc qızlar üçün motivasiya yaradır: 

"Bu sahədə uğur qazanan qadınlar görünəndə digər gənclər də özlərini həmin peşədə təsəvvür edə bilirlər. Rol modellərinin görünməsi qızların texnologiya sahəsinə marağının artması üçün mühüm amildir".

Rəfiqə Abdin