Qocalmanı ləngitməyi hədəfləyən 9 startap - Ceff Bezos və Sam Altman da investisiya edir

Qocalma prosesini ləngitmək ideyası yeni olmasa da, bu sahəyə yanaşma son illərdə köklü şəkildə dəyişib. Əvvəllər əsasən kosmetik məhsullar və əlavələrlə tanınan anti-aging (yaşlanma əleyhinə) bazarı artıq süni intellekt, gen terapiyası və hüceyrə yenilənməsi texnologiyalarına əsaslanan innovativ həllərlə sürətlə inkişaf edir.

Valyuta.az xəbər verir ki, qlobal anti-aging bazarının həcmi 2025-ci ildə 85 milyard dolları ötüb. Proqnozlara əsasən isə bu göstəricinin 2030-cu ilə qədər 120 milyard dollara yaxınlaşacağı gözlənilir. Artıq məqsəd sadəcə daha uzun yaşamaq deyil, həm də insanların sağlam ömür müddətini artırmaq, yaşlanma ilə bağlı xəstəliklərin qarşısını almaq və həyat keyfiyyətini yüksəltməkdir.

Sahə üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, 2026-cı il uzunömürlülük texnologiyaları üçün dönüş nöqtəsi olacaq. Onların fikrincə, investorlar və istehlakçılar artıq yalnız vədlərə deyil, elmi sübutlara və real nəticələrə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən klinik baxımdan effektiv həllər təqdim edən şirkətlərin bazarda daha sürətlə böyüməsi gözlənilir.

Araşdırmada 2026-cı ildə diqqət mərkəzində olması gözlənilən 9 perspektivli startap seçilib:

Altos Labs - 2022-ci ildə yaradılıb, Kaliforniyada yerləşir. Şirkət hüceyrələrin cavanlaşdırılması və epigenetik proqramlaşdırma sahəsində araşdırmalar aparır. 2022-ci ildə 3 milyard dollarlıq maliyyə öhdəliyi alıb. İnvestorları arasında "Amazon"un qurucusu Ceff Bezos, Yuri Milner və ARCH Venture Partners yer alır. 2025-ci ildə hüceyrələrin daha gənc vəziyyətə qaytarılması ilə bağlı araşdırmalarını "Cell" jurnalında dərc edib.

Retro Biosciences - 2021-ci ildə yaradılan şirkət sağlam ömrü 10 il uzatmağı qarşısına məqsəd qoyub. "OpenAI"nin həmtəsisçisi Sem Altman tərəfindən ilkin mərhələdə 180 milyon dollar investisiya alıb və hazırda 1 milyard dollarlıq maliyyələşmə raundunda iştirak edir. Şirkət Alzheimer xəstəliyinə qarşı yeni preparat üzərində işləyir və süni intellektdən istifadə edərək hüceyrələrin yenilənməsi texnologiyalarını inkişaf etdirir.

Junevity - 2023-cü ildə Kaliforniya Universitetinin San-Fransisko kampusunun (UCSF) tədqiqatlarından yaranıb. 2025-ci ildə 10 milyon dollarlıq investisiya cəlb edib. Şirkətin RESET platforması süni intellekt və geniş insan məlumat bazalarından istifadə edərək 2-ci tip diabet, piylənmə və yaşlanma ilə bağlı zəiflik hallarına qarşı siRNA əsaslı terapiyalar hazırlayır. Heyvanlar üzərində aparılan sınaqlarda diabet və piylənmə ilə bağlı müsbət nəticələr əldə olunub.

YouthBio Therapeutics - epigenetik yenilənmə texnologiyası əsasında Alzheimer xəstəliyinə qarşı gen terapiyası hazırlayır. 2025-ci ildə ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) şirkətin ilkin tədqiqat nəticələrini müsbət qiymətləndirib və ilk insanlar üzərində klinik sınaqlara hazırlıq işlərinə dəstək verib.

Gero - süni intellektdən istifadə etməklə yaşlanmanın əsas səbəblərini müəyyənləşdirən dərman hədəfləri hazırlayır. Şirkət 2025-ci ildə Yaponiyanın "Chugai Pharmaceutical" şirkəti ilə əməkdaşlığa başlayıb. Razılaşmaya əsasən, uğurlu nəticələr əldə ediləcəyi halda Gero 250 milyon dollara qədər ödəniş və royalti gəlirləri əldə edə bilər.

Turn Biotechnologies - Stanford Universitetinin alimləri tərəfindən yaradılıb. Şirkət mRNT əsaslı epigenetik terapiyalar hazırlayır. 2023-cü ildə 29,1 milyon dollar investisiya cəlb edib və 2026-cı ildə dərinin cavanlaşdırılması üzrə ilk klinik sınaqlara başlamağı planlaşdırır.

Rubedo Life Sciences - qocalmış hüceyrələri selektiv şəkildə məhv edən preparatlar hazırlayır. Şirkət 2024-cü ildə 40 milyon dollarlıq investisiya alıb. Onun əsas dərman namizədlərindən biri 2025-ci ildə FDA-dan klinik sınaqlar üçün icazə alıb.

Cambrian Bio - yaşlanmanın bioloji səbəblərinə qarşı müxtəlif preparatlar hazırlayan klinik mərhələdə olan biotexnologiya şirkətidir. Bu günə qədər 211 milyon dollar investisiya cəlb edib və portfelində maddələr mübadiləsi, autoimmun və digər yaşla bağlı xəstəliklər üçün layihələr var.

Life Biosciences - Harvard Universitetinin professoru Devid Sinklerin həmtəsis etdiyi şirkət epigenetik yenilənmə texnologiyaları üzərində işləyir. 2022-ci ildə 82 milyon dollarlıq investisiya alıb və 2026-cı ilin əvvəlində insanlarda ilk klinik sınaqlara başlamağı planlaşdırır.

Sərvanə Rəmixanova