Kompüter satışları azalır, gəlirlər isə artır: Səbəb nədir?

Beynəlxalq Məlumat Korporasiyasının (IDC) dərc etdiyi son hesabata əsasən, dünya üzrə fərdi kompüter (PC) tədarükləri 5 faiz azalaraq 68,2 milyon ədədə enib. Doqquz rüb ardıcıl davam edən artımdan sonra qeydə alınan bu göstərici son iki ildə ilk geriləmə hesab olunur. 2025-ci ilin sonlarından müşahidə olunan azalma qlobal yaddaş komponentləri çatışmazlığı ilə əlaqələndirilir.

Valyuta.az xəbər verir ki, sənaye mütəxəssislərinin fikrincə, mövcud vəziyyətin əsas səbəbi süni intellekt texnologiyalarına artan tələbatın yaratdığı yaddaş komponentləri çatışmazlığıdır. IDC-nin proqnozuna görə, bu problemin 2028-ci ilədək tam aradan qalxması gözlənilmir.

Yaddaş bazarındakı böhran təkcə texnologiya sektoruna deyil, bir sıra digər sahələrə də təsir göstərərək məhsulların qiymətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olur.

Maraqlıdır ki, tədarüklərin azalmasına baxmayaraq, fərdi kompüter istehsalçılarının gəlirləri artmaqda davam edir. Bunun əsas səbəbi şirkətlərin qiymət artımlarını tələbatdakı azalmadan daha sürətlə istehlakçılara ötürməsidir.

IDC-nin analitiki Citeş Ubrani bildirib ki, tədarüklərin azalması fonunda gəlirlərin artması hazırda bazarın əsas xüsusiyyətidir. Onun sözlərinə görə, istehsalçılar 2027-ci ilədək yeni qiymət artımlarına hazırlaşırlar və bunun kompüterlərin ənənəvi yenilənmə dövrünə mənfi təsir göstərə biləcəyi istisna edilmir.

“Apple” bu dövrdə necə üstünlük qazandı?

Bazarın ümumi geriləməsinə baxmayaraq, tədarüklərini artıran azsaylı şirkətlərdən biri “Apple” olub. Buna əsas səbəblərdən biri “MacBook Neo” modelinə yüksək tələbatdır.

Şirkət ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 800 min ədəd daha çox kompüter tədarük edib və bazar payını 8,5 faizdən təxminən 10 faizə yüksəldib.

Bununla belə, “Apple” da yaddaş komponentlərinin bahalaşmasının təsirindən kənarda qalmayıb. Giriş səviyyəli “MacBook” modelinin qiyməti 600 ABŞ dollarından 700 ABŞ dollarına yüksəlib. “MacBook Air” modelinin başlanğıc qiyməti isə artıq 1 300 ABŞ dollarına çatıb.

“Apple”ın baş icraçı direktoru Tim Kuk bildirib ki, istehlakçıların yeni cihazlara ehtiyac duyduğu bir dövrdə təklif azalır və yaddaş istehsalçıları artan xərcləri birbaşa qiymətlərə əlavə edirlər. O, qiymətlərin gələcəkdə daha məqbul səviyyəyə qayıtmasının vacibliyini vurğulayıb.

Digər tərəfdən, “Apple” son rübdə nağd vəsait ehtiyatını illik müqayisədə 41 faiz artıraraq 68,5 milyard ABŞ dollarına çatdırıb. Şirkətin bazar dəyəri isə 4,6 trilyon ABŞ dollarını ötüb.

Paşa Məmmədli