"Bright Data" 1 milyon dollarlıq bug bounty proqramı elan edib

İsraildə yerləşən məlumatların toplanması və veb-skraypinq xidmətləri göstərən "Bright Data" şirkəti infrastrukturunun təhlükəsizliyini gücləndirmək məqsədilə 1 milyon ABŞ dolları məbləğində bug bounty (təhlükəsizlik boşluqlarının aşkarlanmasına görə mükafat) proqramına start verib.

Şirkət bildirib ki, proqramın əsas məqsədi platformasından sui-istifadə edən istifadəçiləri və zərərli fəaliyyətləri müəyyənləşdirməkdir.

Bu addım qlobal məlumat məxfiliyi qaydalarının sərtləşdiyi bir dövrdə veb-skraypinq sənayesində özünütənzimləmə istiqamətində atılan mühüm addım hesab olunur.

Mükafat proqramının məqsədi

Veb-skraypinq texnologiyası internet saytlarından açıq məlumatların avtomatik şəkildə toplanmasını təmin edir.

Bu məlumatlardan bazar araşdırmaları, qiymət monitorinqi və süni intellekt modellərinin öyrədilməsi kimi müxtəlif sahələrdə geniş istifadə olunur.

Lakin son illərdə şəxsi məlumatların qanunsuz şəkildə toplanması ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Xüsusilə Afrikada, o cümlədən Keniyanın Məlumatların Mühafizəsi üzrə Komissarlığı (ODPC) və Nigeriyanın Məlumatların Mühafizəsi Komissiyası (NDPC) kimi qurumlar məlumatların qanuni şəkildə əldə olunmasına nəzarəti gücləndiriblər.

"Bright Data"nın yeni proqramı klassik bug bounty layihələrindən fərqlənir. Ənənəvi proqramlarda təhlükəsizlik tədqiqatçıları proqram təminatındakı texniki boşluqları aşkarladıqlarına görə mükafatlandırılır.

Bu təşəbbüsdə isə əsas diqqət şirkətin xidmət şərtlərini pozaraq məhdudlaşdırılmış, şəxsi və ya həssas məlumatları toplayan müştərilərin müəyyən edilməsinə yönəlib.

Belə halları aşkarlayan tədqiqatçılar maliyyə mükafatı əldə edə biləcəklər.

Artan tənzimləyici təzyiq

Son illərdə dünya üzrə tənzimləyici qurumlar avtomatlaşdırılmış botların elektron ticarət platformalarına vurduğu zərər və məlumatların qanunsuz toplanması ilə bağlı nəzarəti əhəmiyyətli dərəcədə artırıblar.

"Bright Data" bu proqram vasitəsilə bazar araşdırmaları və qiymət müqayisəsi aparan qanuni korporativ müştərilərini qanunsuz fəaliyyət göstərən istifadəçilərdən ayırmağa çalışır.

Şirkət hesab edir ki, ictimaiyyətin də prosesə cəlb olunması platformadan sui-istifadə hallarının daha tez aşkarlanmasına imkan verəcək.

Süni intellekt məlumatlara tələbatı artırır

Veb-skraypinq sənayesi son illərdə süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı nəticəsində daha da böyüyüb. Müasir süni intellekt modellərinin hazırlanması üçün milyardlarla məlumat nümunəsinə ehtiyac duyulur ki, bu da internetdən məlumat toplanmasını xeyli sürətləndirib.

Bununla yanaşı, təhlükəsizlik şirkəti "Akamai"nin 2026-cı il hesabatına görə, inkişaf etmiş skrayper botları qiymət məlumatlarının kütləvi şəkildə toplanması, məhsul ehtiyatlarının izlənilməsi və digər fəaliyyətlər vasitəsilə elektron ticarət şirkətlərinə ciddi maliyyə zərərləri vurur.

Hüquqi tələblər sərtləşir

Beynəlxalq tənzimləyici qurumlar artıq şirkətlərdən məlumatların hansı mənbədən əldə olunduğunu daha şəffaf şəkildə təqdim etmələrini tələb edirlər.

Bununla yanaşı, şirkətlər sübut etməlidirlər ki, onların istifadə etdiyi alətlər botlardan müdafiə sistemlərini aşaraq şəxsi identifikasiya edilə bilən məlumatları (PII) qanunsuz şəkildə toplamır.

Tələblərə əməl etməyən şirkətlər Avropa İttifaqının GDPR və ABŞ-ın Kaliforniya ştatında qüvvədə olan CCPA qanunvericiliyi çərçivəsində böyük məbləğdə cərimələrlə üzləşə bilərlər.

Keniyada isə ODPC artıq istehlakçı məlumatlarının qorunmaması ilə bağlı bir sıra şirkətlərə milyonlarla şillinq məbləğində cərimələr tətbiq edib. 2024-cü ildə rəqəmsal kredit xidmətləri göstərən şirkətlərə qarşı görülən tədbirlər üçüncü tərəf skrayperləri vasitəsilə aparılan qanunsuz məlumat toplanmasına qarşı mühüm presedent yaradıb.

Sənaye yeni mərhələyə keçir

"Bright Data" hesab edir ki, veb-skraypinq sənayesi fəaliyyətini daha şəffaf və məsuliyyətli şəkildə qurmalıdır. Əks halda, sektor daha sərt tənzimləyici müdaxilələrlə qarşılaşa bilər.

Şirkətin fikrincə, pozuntu törədən istifadəçilərin aşkarlanmasına görə maliyyə mükafatlarının verilməsi sənaye üzrə etik standartların formalaşmasına töhfə verəcək.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yaxın illərdə bazarda yalnız qanuni məlumat toplanması ilə şəxsi məlumatların qanunsuz əldə edilməsini aydın şəkildə fərqləndirə bilən şirkətlər fəaliyyətlərini uğurla davam etdirə biləcəklər.

Tənzilə Ağabalayeva