Mağazalar müştərilərə "Endirimli məhsulları geri qaytara bilməzsiniz" deyirlər - Qanun nə deyir?

Bu gün bir çox mağaza məhsullarını müxtəlif endirim kampaniyaları çərçivəsində satışa çıxarır. Eyni zamanda, istehlakçılar tez-tez "endirimdə olan məhsullar geri qaytarılmır" və ya "dəyişdirilmir" kimi xəbərdarlıqlarla qarşılaşırlar.

Lakin mağazaların böyük əksəriyyətinin məhsullarını endirimlə satdığı bir şəraitdə istehlakçıların geri qaytarma və ya dəyişdirmə hüququnun necə təmin olunduğu sual doğurur.

Doğrudanmı, endirimlə alınan məhsullar heç bir halda geri qaytarıla bilməz?

Valyuta.az-a danışan korporativ hüquqşünas Taleh Rzayev bildirib ki, bu gün ticarət şəbəkələrində istehlakçı hüquqlarının ən çox pozulduğu hallardan biri endirimli məhsulların geri qaytarılması və ya dəyişdirilməsi ilə bağlıdır:

"Mağazaların vitrinlərində və ya kassaların yanında yerləşdirdiyi “Endirimdə olan məhsullar geri qaytarılmır və ya dəyişdirilmir” məzmunlu elanlar hüquqi baxımdan qanunsuz hesab olunur. Azərbaycan Respublikasının “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanununa əsasən, alıcının aldığı malı müəyyən şərtlərlə qaytarmaq və ya dəyişdirmək hüququ var. Qanunvericilikdə məhsulun endirimli və ya tam qiymətlə satılması arasında hər hansı fərq qoyulmur. Məhsulun endirimdə olması satıcıya istehlakçının hüquqlarını məhdudlaşdırmaq səlahiyyəti vermir. Mağazanın daxili qaydaları, rəhbərliyin göstərişləri və ya kassa qəbzinin üzərindəki “qaytarılmır” qeydi qanundan üstün ola bilməz.

Məsələn, alıcı endirimlə geyim və ya ayaqqabı aldıqdan sonra evdə onun ölçüsünün uyğun olmadığını, rəngini bəyənmədiyini və ya sadəcə seçimindən imtina etdiyini müəyyən edərsə, malı alındığı gündən etibarən 14 gün ərzində dəyişdirə və ya qaytara bilər. Bunun üçün məhsul istifadə olunmamalı, əmtəə görünüşü saxlanılmalı, etiketləri və qablaşdırması yerində olmalı, həmçinin alış faktını təsdiq edən sənəd təqdim edilməlidir".

T.Rzayev vurğulayıb ki, əgər endirimlə alınmış məhsulda sonradan qüsur aşkarlanarsa, məsələn, geyimin söküyü üzə çıxarsa və ya elektronika işləməzsə, mağaza həmin məhsulu geri qəbul etməlidir:

"Bu halda məhsulun hansı qiymətə satılmasının hüquqi əhəmiyyəti yoxdur. Mağazalar çox vaxt “endirimli məhsul” anlayışı ilə “qüsurlu məhsul” anlayışını qəsdən qarışdırırlar. İstisna hal yalnız məhsulun qiymətinin konkret qüsuruna görə endirildiyi vəziyyətlərdə tətbiq olunur. Məsələn, məhsul vitrin nümunəsi olduğu üçün cızılıbsa və ya düyməsi düşübsə, satıcı bu barədə alıcını əvvəlcədən məlumatlandırıbsa, alıcı sonradan həmin qüsuru əsas gətirərək məhsulu geri qaytara bilməz. Lakin mağaza ümumi endirim kampaniyası, məsələn, “Black Friday” və ya 50% endirim aksiyası keçirirsə, bu istisna tətbiq edilmir və istehlakçının qanunla müəyyən edilmiş hüquqları qüvvədə qalır".

Mayya Hüseynova