Hissələr çoxmu bahalıdır? Ekspertlərin proqnozları

Qlobal səhm bazarlarında dəyərləndirmələr yenidən investorlar arasında “bazarın həddən artıq bahalaşıb-bahalanmadığı” barədə müzakirələrə səbəb olacaq səviyyələrə yüksəlib.

Valyuta.az xəbər verir ki, “UBS”in strategiya mütəxəssisləri bildirir: “Mənzərə qarışıqdır. Dəyərləndirmələr açıq şəkildə yüksəkdir, lakin tarix göstərir ki, təkcə yüksək çoxqatlı dəyərlər rallinin sona çatmasına nadir hallarda səbəb olur.”

“MSCI All Country” indeksinin hazırda 12 aylıq irəli baxış qazancının 19 qatından yuxarı səviyyədə ticarət olunduğu qeyd edilir. Bu göstərici son 20 ilin orta səviyyəsindən təxminən 30% yüksəkdir. “UBS” bildirir ki, yüksək primlər əsasən informasiya texnologiyaları kimi sürətlə böyüyən və yüksək qiymətləndirilən sektorlar üzrə cəmləşir.

İnformasiya texnologiyaları şirkətlərinin səhmləri qlobal göstəricinin 28%-dən çoxunu təşkil edir. Bu rəqəm on il əvvəl cəmi 11% idi. Bu artım indeksin ümumi dəyərləndirməsini yüksəldir.

Amerika Birləşmiş Ştatlarında qiymətləndirmələr daha yüksəkdir. “S&P 500” indeksi irəli baxış qazancının 23 qatı səviyyəsində qiymətləndirilir ki, bu da tarixi diapazonun yuxarı həddinə yaxındır. “NASDAQ Composite” indeksinin tarixi qiymət-gəlir nisbəti 30 səviyyəsindədir. Bu göstərici dot-kom dövrünün zirvələrindən aşağı olsa da, optimizmin davam etdiyini göstərir.

Digər böyük regionlarda dəyərləndirmələr daha məqbul görünür. Avropa səhmləri uzunmüddətli ortalamanın təxminən 10% üzərində, Çin 7% üzərində, Yaponiya isə endirimli səviyyədə ticarət olunur.

“UBS” hesab edir ki, yüksək dəyərləndirmələr avtomatik olaraq yaxın tərs dönüş siqnalı demək deyil. Tarix bunu təsdiqləyir: 1990-cı illərin ortalarında səsləndirilən “irrasional coşqu” xəbərdarlıqları sonrakı yüksəlişlərin öncəsi olmuşdu. 2013-cü ildəki “QE balonu” ilə bağlı narahatlıqları da yeni artım mərhələsi izləmişdi.

Yüksək dəyərləndirmələr uzunmüddətli dövrdə daha mülayim gəlirlərə işarə edir. Bank bildirir ki, “S&P 500” indeksinin mövcud səviyyələrdən son 20 ilin illik orta 9,7% göstəricisini təkrarlaması çətin ola bilər.

Hissələri nə gözləyir?

Qısamüddətli perspektiv qazanc dinamikasından asılı olacaq. “UBS” “S&P 500” üzrə səhm başına gəlirin 2025-ci ildə 11%, 2026-cı ildə isə əlavə 10% artacağını gözləyir. Bu artım bazarların yüksəlişini dəstəkləyən əsas amillərdəndir. Likvidlik şərtləri də risk iştahını gücləndirir.

“UBS” uzunmüddətli dövrdə süni intellekti əsas müəyyənedici faktor kimi qiymətləndirir. Əgər süni intellekt gözlənilən məhsuldarlıq artımını təmin etsə, bazarlar hazırkı dəyərləndirmələrə uyğunlaşa və çoxqatlı dəyərlər üzərindəki təzyiq azala bilər.

Əks halda, süni intellektlə bağlı məyusluq dəyərləndirmələri daha çox diqqət mərkəzinə gətirə və ciddi aşağıyönlü risk yarada bilər.

“UBS”in qiymətləndirməsinə görə, hazırkı bazar bahalıdır, lakin kövrək deyil. Güclü qazanc artımı və yüksək likvidlik əlavə yüksəlişi dəstəkləyə bilər. Bununla belə, səhv payı əvvəlki illərlə müqayisədə daha azdır.