İrandakı müharibə hava səyahətinə təsir edir: Biletlər sürətlə bahalaşır

Avstraliyanın "Qantas Airways" və Yeni Zelandiyanın "Air New Zealand" aviaşirkətləri Yaxın Şərqdəki müharibə səbəbindən uçuş biletlərinin qiymətlərini artırdıqlarını açıqlayıblar. Bu, dünya üzrə aviaşirkətlərin yanacaq xərclərinin kəskin artması ilə başa çıxmağa çalışdıqlarını göstərir.

Valyuta.az "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, "Air New Zealand"a görə, münaqişə başlamazdan əvvəl 85–90 dollar olan aviasiya yanacağı barel başına son günlərdə 150–200 dollara yüksəlib. Müharibənin qeyri-müəyyənliyi səbəbindən şirkət 2026-cı il üzrə maliyyə proqnozunu da dayandırıb.

Bəzi marşrutlarda biletlərin qiyməti kəskin artıb və sənayedə tələbin sürətlə azalması, hətta uçuşların kütləvi dayandırılması ilə bağlı narahatlıqlar yaranıb.

Regionda təhlükə və uçuşlara təsir

Gərgin vəziyyət Yaxın Şərqdə uçuş riskini də artırır. "Flightradar24" izləmə xidmətinin məlumatına görə, 10 mart, çərşənbə axşamı Dubaya gedən təyyarələr mümkün raket hücumu səbəbindən müvəqqəti havada dövr ediblər, lakin sonda bütün təyyarələr təhlükəsiz eniş edib.

"Qantas Airways" yalnız beynəlxalq tarifləri artırmaqla kifayətlənmir, həm də uçuşları Avropaya yönəltməyi nəzərdən keçirir, çünki aviaşirkətlər və sərnişinlər Yaxın Şərqin qeyri-sabit hava məkanından qaçmağa çalışırlar.

Asiya və Avropa marşrutlarında biletlərin qiyməti hava məkanının bağlanması və məhdud uçuş sayı səbəbindən kəskin artıb. Honq Konqun "Cathay Pacific" şirkəti mart ayında Londona və Sürixə əlavə uçuşlar elan edib.

"Air New Zealand" artıq iqtisadi sinif tariflərini artırıb. Şirkət yanacaq qiymətləri yüksək qaldığı təqdirdə əlavə artımların mümkünlüyünü bildirib.

"Hong Kong Airlines" isə cümə günündən yanacaq haqlarını 35,2%-ə qədər artıracağını açıqlayıb. Ən çox Honq Konq-Maldiv, Banqladeş və Nepal uçuşları bahalaşacaq.

"Vietnam Airlines" isə hökumətdən aviasiya yanacağına tətbiq olunan ekoloji verginin ləğv edilməsini xahiş edib ki, xərcləri azaltsın. Vyetnam hökumətinin hesablamasına görə, yanacağın bahalaşması səbəbindən aviaşirkətlərin əməliyyat xərcləri 60–70% artıb.

Bazar vəziyyəti

9 martda aviaşirkətlərin səhmləri kəskin düşdükdən sonra bazar müəyyən qədər stabilləşib. Bu ABŞ Prezidenti Donald Tramplın müharibənin yaxın zamanda sona çatacağına dair açıqlamasından sonra baş verib.

Bunun fonunda 10 martda neftin qiyməti əvvəlki gün 119 dollar zirvəsindən təxminən 90 dollara düşüb.

Yanacaq aviaşirkətlərin əmək haqqından sonra ikinci ən böyük xərci təşkil edir və adətən əməliyyat xərclərinin 20–25%-ni təşkil edir.

Müharibə səbəbindən aviaşirkətlər marşrutlarını dəyişməyə, Yaxın Şərq hava məkanından qaçmağa məcbur olurlar ki, bu da populyar istiqamətlərdə uçuş təklifini daha da məhdudlaşdırır.

Turizmə təsir

Problemlər artıq turist bazarına təsir edir. Cənubi Koreyanın "HanaTour Service" şirkəti Yaxın Şərqə uçuşları olan qrup turlarını ləğv etməyə başlayıb.

Taylandda proqnozlaşdırılır ki, əgər münaqişə səkkiz həftədən uzun davam edərsə, ölkə 595 974 turist itirə və təxminən 1,29 milyard dollar gəlirini itirə bilər.

Paşa Məmmədli