Maliyyə planı hazırlayarkən çoxlarının gözdən qaçırdığı vacib addım

Maliyyə müstəqilliyinə nail olmaq, yığımları artırmaq və gələcəyi daha etibarlı şəkildə planlaşdırmaq istəyən insanların əksəriyyəti ilk növbədə maliyyə planı hazırlamağın vacibliyini qəbul edir. Lakin bir çoxları üçün əsas problem həmin planın haradan başlamalı olduğunu müəyyənləşdirməkdir. Maliyyə ekspertlərinin fikrincə, uğurlu planın təməlində duran ən vacib addım gəlir və xərclərin dəqiq izlənilməsidir.

ABŞ-nin maliyyə planlaşdırıcısı və “11 Financial” şirkətinin təsisçisi Teylor Kovar hesab edir ki, insan ilk növbədə maliyyə vəziyyəti haqqında tam və aydın təsəvvür formalaşdırmalıdır. Onun sözlərinə görə, nə qədər vəsait qazandığını, nə qədər xərclədiyini və bu göstəricilərin maliyyə məqsədləri ilə nə dərəcədə uyğunlaşdığını bilmədən effektiv plan qurmaq mümkün deyil.

Ekspert bildirir ki, xərclərin izlənilməsi ilk baxışdan darıxdırıcı proses kimi görünə bilər. Bununla belə, məhz bu mərhələ insanların maliyyə davranışlarını obyektiv qiymətləndirməsinə və gələcək strategiyasını müəyyənləşdirməsinə imkan yaradır. Kovarın sözlərinə görə, maliyyə göstəricilərinin izlənilməsi təxminləri real faktlarla əvəz edir və qərarların daha əsaslandırılmış şəkildə qəbul edilməsinə şərait yaradır.

Mütəxəssis vurğulayır ki, gəlirlərin və xərclərin təhlili insanlara maliyyə məqsədlərini də daha dəqiq müəyyənləşdirməyə kömək edir. Məsələn, erkən təqaüdə çıxmaq, daha çox səyahət etmək, ev kreditini vaxtından əvvəl ödəmək və ya investisiya portfeli formalaşdırmaq istəyən şəxslər mövcud maliyyə vəziyyətlərinin bu hədəflərə nə qədər uyğun olduğunu görə bilirlər.

Kovar hesab edir ki, maliyyə planı hər bir insanın xarakterinə və həyat tərzinə uyğun qurulmalıdır. Buna görə də maliyyə məlumatlarının hansı üsulla qeydə alınmasının xüsusi əhəmiyyəti yoxdur. Bəzi insanlar elektron cədvəllərlə işləməyi üstün tutsa da, digərləri qrafiklərdən, mobil tətbiqlərdən və ya sadə qeydlərdən istifadə edə bilərlər. Əsas məqsəd məlumatları başa düşmək və onları mütəmadi şəkildə yeniləməkdir.

Ekspertin fikrincə, insanların ən böyük səhvlərindən biri başqalarının maliyyə modelini kor-koranə təqlid etməyə çalışmalarıdır. Halbuki hər bir şəxsin maliyyə vəziyyəti, prioritetləri və məqsədləri fərqlidir. Buna görə də uğurlu plan standart qaydalar əsasında deyil, fərdi ehtiyaclar nəzərə alınmaqla hazırlanmalıdır.

Maliyyə planlaşdırılmasının digər vacib tərəfi isə emosional amillərlə bağlıdır. Kovar qeyd edir ki, insanlar öz maliyyə vəziyyətlərini təhlil etməyə başladıqda çox vaxt günahkarlıq, utanc və ya narahatlıq hissi yaşayırlar. Bu hisslər gəlir səviyyəsindən asılı olmayaraq müxtəlif insanlarda müşahidə olunur.

Onun sözlərinə görə, maliyyə göstəricilərinin obyektiv şəkildə izlənilməsi insanlara emosional maneələri aradan qaldırmağa kömək edir. İnsanlar real vəziyyəti gördükdə özlərini ittiham etmək əvəzinə problemlərin həllinə fokuslana bilirlər.

Nəticə etibarilə, maliyyə ekspertləri hesab edirlər ki, ideal maliyyə planı anlayışı yoxdur. Ən yaxşı plan insanın öz imkanlarına, məqsədlərinə və həyat tərzinə uyğun olan plandır. Belə bir planın qurulması isə sadə, lakin çox vacib bir addımla – gəlir və xərclərin izlənilməsi ilə başlayır. Bu məlumatlar maliyyə vəziyyətinə aydınlıq gətirir və gələcək hədəflərə çatmaq üçün real yol xəritəsi formalaşdırmağa imkan verir.

Tənzilə Ağabalayeva