2026-cı ilin ilk yarısında 75 kripto layihəsi fəaliyyətini dayandırıb

2026-cı ilin ilk altı ayında kriptovalyuta sektorunda fəaliyyətini tamamilə dayandıran, ləğvetmə prosesinə başlayan və ya fəaliyyətini donduran layihələrin sayı 75-ə çatıb.

Valyuta.az xəbər verir ki, "Web3" məlumat platforması "RootData"nın hesabatına görə, maliyyələşmə məlumatları açıq olan 30 layihə indiyədək ümumilikdə 327 milyon ABŞ dollarından çox investisiya cəlb edib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, maliyyələşmə məbləği açıqlanmayan layihələr də nəzərə alınarsa, real göstərici bundan xeyli yüksəkdir.

Ən çox investisiya alan layihələr də bağlanıb

Bağlanan layihələr arasında ən böyük investisiya alan şirkət "Loopring" olub. "Ethereum" şəbəkəsində "zkRollup" əsaslı miqyaslama həllərinin öncüllərindən sayılan və 2017-ci ildə yaradılan layihə indiyədək 45 milyon dollar investisiya cəlb etsə də, fəaliyyətini dayandıranlar siyahısına daxil olub.

İkinci yerdə ümumilikdə 37,7 milyon dollar investisiya alan kredit protokolu "Goldfinch", üçüncü yerdə isə 33 milyon dollar maliyyə cəlb etmiş süni intellekt infrastrukturu layihəsi "Yupp" qərarlaşıb. Təxminən 1,3 milyon istifadəçiyə çatmasına baxmayaraq, "Yupp" məhsulunu bazarın tələblərinə uyğunlaşdıra bilmədiyi üçün aprel ayında fəaliyyətini dayandırıb.

Siyahıda 27,8 milyon dollar investisiya alan "Syndicate" və təxminən 27 milyon dollar cəlb edən mərkəzləşdirilməmiş saxlama xidməti "Entropy" də yer alıb. "Syndicate" apreldə baş vermiş haker hücumundan sonra may ayında bağlanıb. Entropy isə qalan vəsaitini investorlara geri qaytararaq fəaliyyətini dayandırıb.

Bundan əlavə, Avalanche Foundation tərəfindən dəstəklənən Colony (19,5 milyon dollar), Tally (15,5 milyon dollar), Legend (15 milyon dollar) və NFTfi (15 milyon dollar) kimi layihələr də fəaliyyətini dayandıranlar sırasındadır.

Ən çox bağlanan layihələr hansı sahələrdədir?

Hesabata görə, ən çox bağlanan layihələr ticarət platformaları və "DeFi" kredit protokolları olub. Hər iki kateqoriya üzrə 15 layihə fəaliyyətini dayandırıb.

Bundan başqa:

9 layihə blokçeyn və infrastruktur sahəsində,
7 layihə sosial platformalar və kommunikasiya,
6 layihə oyun və metavers,
5 layihə isə NFT bazarları seqmentində fəaliyyətini dayandırıb.

Bağlanan layihələr arasında həmçinin cüzdan xidmətləri, "DAO" idarəetmə platformaları, inkubatorlar, analitika və süni intellekt həlləri də var.

Böyük fondların portfelləri də zərər görüb

Hesabat göstərir ki, sektorun aparıcı vençur fondları da bu prosesdən kənarda qalmayıb. "Andreessen Horowitz" (a16z) tərəfindən maliyyələşdirilən ən azı beş layihə, "Polychain Capital"ın dəstəklədiyi üç layihə bağlanıb. Bundan başqa, "Pantera Capital", "Coinbase Ventures", "Dragonfly", "OKX Ventures", "HashKey Capital", "Animoca Brands" və "Galaxy" kimi tanınmış investorların dəstəklədiyi layihələr də fəaliyyətini dayandırıb.

Bağlanmaların əsas səbəbləri açıqlanıb

Analitiklərin fikrincə, layihələrin kütləvi şəkildə bağlanmasının əsas səbəblərindən biri bazarda risk iştahının azalmasıdır. "Bitcoin"in ilin ilk rübündə təxminən 23% ucuzlaşması, investisiyaların əsasən "Bitcoin ETF"lərinə və iri kriptoaktivlərə yönəlməsi kiçik və orta ölçülü layihələrin maliyyə tapmasını çətinləşdirib.

Bundan əlavə, vençur fondları da investisiya meyarlarını sərtləşdirərək sürətli istifadəçi artımından çox, real gəlir əldə edən və dayanıqlı biznes modelinə malik layihələrə üstünlük verməyə başlayıblar.

Sektor analitikləri hesab edirlər ki, hazırda baş verən proses kriptovalyuta bazarında son illərin ən böyük konsolidasiya mərhələlərindən biridir və uzunmüddətli perspektivdə real istifadə sahəsinə və dayanıqlı biznes modelinə malik layihələrin ön plana çıxmasına şərait yaradacaq.

Sərvanə Rəmixanova