Uorren Baffetin ağıllı pul qərarları üçün 10 saniyəlik testi

Hazırda maliyyə vaxtınızın “tik-takı” əvvəlkindən daha yüksək səslə eşidilə bilər, lakin ağıllı pul qərarları vermək mürəkkəb olmalı deyil. Əfsanəvi investor Uorren Baffet mürəkkəb strategiyalardan çox sadə və intizamlı düşüncə tərzini vurğulaması ilə tanınır. Onun ən güclü ideyalarından biri “10 saniyəlik test” adlandırıla bilər.

Bu qısa zehni yoxlama emosional səhvlərdən qaçmağa və dəyərlərə əsaslanan, məqsədli maliyyə qərarları verməyə kömək edir. Baffetin 10 saniyəlik testi göstərir ki, daha yaxşı maliyyə qərarları daha çox səy deyil, daha düzgün vərdişlər tələb edir.

Uorren Baffetin 10 saniyəlik testi nədir?

Maliyyə rifahında sadəlik məhdudiyyət deyil, strategiyadır. İnvestisiya strategiyasını Baffet qədər yaxşı bilən az adam var. “Omahanın kahini” bu maliyyə vərdişini rəsmi olaraq “10 saniyəlik test” adlandırmasa da, bir çox maliyyə mütəxəssisləri bu prinsipi ona istinad edərək belə təqdim edir. Prinsip isə sadədir: “Başa düşmədiyiniz bir şeyə heç vaxt investisiya etməyin”, – deyə Baffet bildirib.

Daha geniş mənada tətbiq edildikdə, Baffetin 10 saniyəlik testi investisiya və ya digər maliyyə qərarı verməzdən əvvəl bir neçə saniyə dayanıb özünüzdən soruşmağı tövsiyə edir: bu qərarı uzunmüddətli perspektivdə saxlamağa özünüzü inamlı hiss edərdinizmi? Baffetin sözləri ilə desək: “Əgər bir səhmi 10 il saxlamağa hazır deyilsinizsə, onu 10 dəqiqə belə saxlamağı düşünməyin.”

Əgər cavab qeyri-müəyyəndirsə, tələsik və ya emosionaldırsa, bu tərəddüd dayanmaq üçün siqnaldır. Bu maliyyə instinkt yoxlaması həddindən artıq sadə görünə bilər, lakin formalaşdırılması faydalı bir vərdişdir. Üstəlik, bu məsləhət hazırda təxminən 147,3 milyard dollar sərvətə malik olan və dünyanın onuncu ən varlı şəxsi sayılan Baffetdən gəlir.

10 saniyəlik test niyə bu qədər effektivdir?

Davranış maliyyəsi üzrə araşdırmalar göstərir ki, maliyyə qərarlarından əvvəl qısa fasilə vermək impulsiv davranışları azaldır. Baffetin uğuru sürətli addımlardan deyil, məqsədli qərarlardan qaynaqlanır.

Maliyyə səhvlərinin əksəriyyəti emosional xərclər və ya fürsəti qaçırmaq qorxusu (FOMO) səbəbindən baş verir. Baffetin qaydasından istifadə isə emosional reaksiyaları ləngidir və uzunmüddətli düşüncəni gücləndirir. Başa düşmədiyiniz bir investisiyaya tələsik qoşulmaq əvəzinə, 10 saniyəlik test qısamüddətli şişirdilmiş gözləntilərə aldanmamağa və daha aydın qərar verməyə imkan yaradır.

10 saniyəlik testi gündəlik maliyyə seçimlərinə necə tətbiq etməli?

Bu test yalnız investisiya üçün nəzərdə tutulmayıb; o, şəxsi maliyyə ilə bağlı bütün qərarlarda faydalıdır. Onu gündəlik qənaət və xərcləmə vərdişlərinizdə tətbiq etməyin üç yolu var.

Xərcləmə qərarları

Vaxt keçdikcə kiçik fasilələr əhəmiyyətli maliyyə irəliləyişinə çevrilir – Baffet bunu tez-tez vurğulayır. Əgər bir alışın dəyəri qısamüddətli həyəcanla məhdudlaşırsa, Baffetin məntiqinə görə, ondan imtina etmək daha məqsədəuyğundur. Alış etməzdən əvvəl özünüzdən soruşun: Bu, həyatımda uzunmüddətli dəyər yaradacaqmı? Mən bunu real ehtiyacı qarşılamaq üçün alıram, yoxsa emosional bir anın təsiri altındayam?

İnvestisiya qərarları

Baffetin əsas inanclarından biri budur ki, maliyyə uğuru zəka ilə deyil, xarakter və səbrlə bağlıdır. 10 saniyəlik test qərarların məntiq, səbr və anlayış əsasında verilməsini təmin edir. İnvestisiya etməzdən əvvəl özünüzdən soruşun: Bu investisiyanın necə gəlir gətirdiyini anlayırammı? Onu 10 il saxlamağa hazır olardım?

Həyat tərzi dəyişiklikləri

Dayanıb aydın düşünə bilmək müasir dövrdə üstünlük hesab olunur. Bu yanaşma uzunmüddətli maliyyə rifahına ən böyük təhdidlərdən biri olan həyat tərzi inflyasiyasının qarşısını almağa kömək edir. Avtomobil, ev və ya abunəlik kimi yeniləmələri nəzərdən keçirərkən özünüzdən soruşun: Bu, uzunmüddətli maliyyə məqsədlərimə uyğundurmu? Yeniliyin cazibəsi keçdikdən sonra da bu seçim dəyərli görünəcəkmi?

Tənzilə Ağabalayeva