Avtomobillərdə bir dövrün sonu: Kapotu açanda həmin çubuğu niyə görmürük?

Öz işini özü görməyi sevən avtomobil sahibləri üçün bazar gününü maşının yanında keçirmək bir növ həvəs idi. Vaxtilə kapotu açdıqda mühərrik yağı, radiator suyu və transmissiya yağı kimi əsas göstəriciləri bir neçə dəqiqə ərzində yoxlamaq mümkün idi. Lakin son illərdə avtomobil istehsalçıları evdə mexaniklik edən sürücülərin ən etibarlı köməkçilərindən birini - transmissiya yağ çubuğunu - sakitcə “təqaüdə” göndəriblər. Artıq yeni nəsil avtomobillərin əksəriyyətində transmissiya yağının səviyyəsini və ya rəngini yoxlamaq üçün çubuq mövcud deyil.

Valyuta.az xəbər verir ki, transmissiya yağ çubuğunun yeni modellərdən səssiz-sədasız çıxarılması sadəcə bir detalın yoxa çıxması deyil, avtomobil dünyasında böyük bir fəlsəfə dəyişikliyinin xəbərçisidir.

Avtomobil nəhəngləri niyə bu yola əl atır?

İstehsalçıların bu detalı ləğv etməsinin səbəbi təkcə xərclərin azaldılması deyil. Əsas amil texnologiyanın sürətli inkişafıdır. Müasir transmissiya sistemləri köhnə mexaniki quruluşlarla müqayisədə xeyli daha həssas tolerantlıqlarla işləyir. İstehsalçılar “möhürlənmiş”, yəni kənardan müdaxiləyə qapalı sistemlər qurmaqla bir neçə mühüm üstünlük əldə etməyə çalışırlar.

İlk növbədə, səhv yağ istifadəsinin qarşısını almaq məqsədi güdülür. Müasir bir transmissiyaya uyğun olmayan yağın əlavə edilməsi və ya normadan artıq doldurulması saniyələr içində minlərlə dollarlıq zədəyə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, möhürlənmiş sistemlər toz və çirkin içəri daxil olmasını əngəlləyir, sızma risklərini minimuma endirir. Nəzarət artıq sürücünün əlindən çıxaraq sensorlara və avtomobilin elektron idarəetmə sistemlərinə keçir.

Sürücülərlə istehsalçılar üz-üzə

Bu dəyişiklik avtomobil dünyasında iki fərqli düşərgə formalaşdırıb. Bir tərəfdə yağın rənginə və qoxusuna baxaraq problemi anlayan təcrübəli sürücülər dayanır. Onların fikrincə, yağ çubuğunun ləğvi sürücünün avtomobili üzərindəki nəzarətini məhdudlaşdırır və ən xırda yoxlama üçün belə servisin yolunu tutmaq məcburiyyəti yaradır ki, bu da əlavə xərc deməkdir.

Digər tərəfdə isə servis mərkəzləri və mühəndislər mövqe tutur. Onlar xüsusilə ikiqat muftalı (DCT) və ya davamlı dəyişən ötürməli (CVT) transmissiyaların çox həssas hidravlik təzyiq balansı ilə işlədiyini xatırladırlar. Bu mütəxəssislərə görə, belə incə mexanizmlər həvəskar müdaxilənin yarada biləcəyi riskləri qəbul edə bilməz.

Daha az texniki xidmət, yoxsa daha çox nəzarət?

Yağ çubuğunun aradan qalxması əslində daha davamlı və uzunömürlü avtomobillər istehsal etmək vizyonunun bir hissəsidir. Tam qapalı ötürücü sistemlər sayəsində avtomobillər daha yaxşı yanacaq səmərəliliyi təqdim edir və mühəndislik performansı yüksəlir. Kapotu açdıqda yoxlanacaq bir detalın azalması narahatlıq yaratsa da, bu eyni zamanda avtomobillərin getdikcə “özünü idarə edən” rəqəmsal maşınlara çevrildiyini də göstərir.

Paşa Məmmədli