40 investorun tarixi səhvi: "Amazon"a 50 min yatırsaydılar, indi milyarder idilər

"Amazon"un təsisçisi Ceff Bezos bildirib ki, şirkətin fəaliyyətinin ilk illərində ilkin maliyyə cəlb etmək məqsədilə təxminən 60 potensial investorla görüş keçirib. Onun sözlərinə görə, təxminən 40 investor sərmayə qoymaqdan imtina edib. Həmin dövrdə 50 min ABŞ dolları qarşılığında şirkətin təxminən 1 faiz payını əldə etmək mümkün idi. Bezosun hesablamasına görə, bu payın bugünkü nəzəri dəyəri təxminən 25 milyard ABŞ dollarına çata bilərdi. 

Valyuta.az xəbər verir ki, o, bu barədə 2024-cü ildə keçirilən "The New York Times DealBook Summit" tədbirində danışıb.

1995-ci ildə Bezos "Amazon"un inkişafı üçün 1 milyon ABŞ dolları cəlb etməyə çalışırdı. Həmin vaxt şirkəti 5 milyon ABŞ dolları dəyərində qiymətləndirən sahibkar investorlara təxminən 1 faizlik payı 50 min ABŞ dollarına təklif edirdi.

"Mən 60 görüş keçirməli oldum. Onların təxminən 40-da "xeyr" cavabı aldım, bir qədər çox – 20-dən artıq investor isə "bəli" dedi", deyə Bezos xatırlayıb.

O bildirib ki, bu, həyatında investisiya cəlb etməklə bağlı ən çətin proses olub.

Bezosun sözlərinə görə, investorların əsas tərəddüd səbəbi internet üzərindən fəaliyyət göstərən mağaza ideyası idi. O qeyd edib ki, 1990-cı illərin ortalarında bir çox potensial investor internetin nə olduğunu belə bilmirdi: "Onların ilk sualı belə olurdu: "İnternet nədir?".

Bezos vurğulayıb ki, danışıqlar zamanı riskləri gizlətmirdi. Onun sözlərinə görə, investorlara "Amazon"un uğursuzluq ehtimalını 70 faiz qiymətləndirdiyini açıq şəkildə bildirirdi: "Mən onlara deyirdim ki, bütün pullarını itirə bilərlər".

Sonradan Bezos bu qiymətləndirmənin belə həddindən artıq nikbin olduğunu etiraf edib.

Hazırda "Amazon" bazar dəyəri təxminən 2,5 trilyon ABŞ dolları olan dünyanın ən dəyərli şirkətlərindən biri hesab olunur. Nəzəri hesablamaya görə, əgər investor şirkətdəki 1 faizlik payını sonrakı mərhələlərdə azaltmadan qoruyub saxlaya bilsəydi, həmin payın bugünkü dəyəri təxminən 25 milyard ABŞ dolları təşkil edə bilərdi. Bununla belə, reallıqda erkən investorların payları sonrakı maliyyələşdirmə mərhələlərində yeni səhmlərin buraxılması nəticəsində tədricən azalıb.

Bezos bildirib ki, investorların imtinası bir görüşlə yekunlaşmırdı: "Bu, sadəcə 'xeyr' cavabı deyildi. Biz insanları 50 min dollarlıq çek yazmağa inandırmaq üçün çoxsaylı görüşlər keçirirdik və ciddi səy göstərirdik".

Sahibkarın sözlərinə görə, bu dövr çox vaxt diqqətdən kənarda qalır. O qeyd edib ki, bu gün "Amazon" qlobal korporasiya kimi tanınsa da, fəaliyyətinin ilk illərində onun uğur qazanacağına dair heç bir zəmanət yox idi.

Eyni tədbirdə Bezos hazırda robototexnika sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərə fəal şəkildə investisiya qoyduğunu da açıqlayıb: "Məni robototexnika çox maraqlandırır. Bu sahədə fəaliyyət göstərən bir sıra şirkətlərə investisiya edirəm və bu istiqamətin gələcəyinə dərindən inanıram".

Bezosun fikrincə, bəşəriyyət hazırda texnoloji inkişafın unikal mərhələsini yaşayır və ən böyük imkanlar insanların əksəriyyətinin hələ də yüksək riskli hesab etdiyi sahələrdə yarana bilər.

Paşa Məmmədli