2026-cı ildə dünyanın ən güclü dövlətlərinin sıralaması - Kim birincidir?

Hər il qlobal güc balansı iqtisadi sarsıntılar, texnoloji yeniliklər və geosiyasi gərginliklərin təsiri ilə dəyişir. Bəzi dövlətlər iqtisadiyyatlarının gücü, ordularının modernləşdirilməsi və beynəlxalq ticarətdəki çəkiləri sayəsində təsir dairələrini genişləndirirlər. Digərləri isə innovasiya, təbii resurslar, demoqrafiya və çevik diplomatiya ilə irəliləyişə çalışırlar.

Qlobal güc nədir?

Bir dövlətin iqtisadi və hərbi imkanlarla beynəlxalq münasibətlərə ciddi təsir göstərməsi onu qlobal gücə çevirir. Bu anlayış zamanla dəyişib və bu gün mədəni, texnoloji və təhsil faktorları da önəm daşıyır.

Qlobal hərbi güc nədir?

Qlobal hərbi güc, bir dövlətin öz ərazisini qorumaq, maraqlarını müdafiə etmək və silahlı qüvvələr vasitəsilə beynəlxalq münasibətlərə təsir göstərmək imkanını ifadə edir. Bu güc ordu hazırlığı, texnologiya və strateji planlaşdırma ilə ölçülür.

Əsas göstəricilər:

Hərbçilərin sayı və hazırlıq səviyyəsi.

Silahların müasirləşmə dərəcəsi.

Quru, hava və dəniz qüvvələrinin yerləşimi.

Müdafiə büdcəsi və iqtisadi sabitlik.

Nüvə silahlarının yaranması güc anlayışını dəyişdi. Hazırda bu imkana sahib 9 ölkə var: ABŞ, Rusiya, Çin, Fransa, Böyük Britaniya, Hindistan, Pakistan, İsrail və Şimali Koreya.

2026-cı ildə dünyanın ən böyük hərbi gücləri

2026-cı il üçün hərbi gücə əsaslanan qlobal sıralamada ilk yeri ABŞ tutur. Ölkə 997 milyard dollar hərbi büdcəyə malikdir və təxminən 5 177 ədəd nüvə başlığına sahibdir. Rusiya 5 459 nüvə başlığı ilə ən böyük arsenalı saxlayır, hərbi büdcəsi isə təxminən 149 milyard dollardır. Çin 600-ə yaxın nüvə başlığı və 250 milyard dollarlıq büdcə ilə üçüncü yerdə qərarlaşıb.

Hindistan 175 nüvə başlığı və 75 milyard dollarlıq büdcə ilə dördüncü, Fransa isə 290 nüvə başlığı və 60 milyard dollar büdcə ilə beşinci sıradadır. Böyük Britaniya 225 nüvə başlığı və 74 milyard dollar büdcə ilə altıncı, nüvə arsenalı olmasa da, 50 milyard dollarlıq büdcəyə malik Cənubi Koreya yeddinci yerdə qərarlaşıb.

2026-cı ildə iqtisadi gücə malik ölkələr və ÜDM göstəriciləri

ABŞ 30 trilyon 507 milyard dollar (30 507 mlrd USD) ÜDM ilə dünyanın ən böyük iqtisadiyyatına sahibdir. Ölkənin illik iqtisadi artımı təxminən 1,8 faiz təşkil edir. Çin isə 19 trilyon 231 milyard dollar (19 231 mlrd USD) ilə ikinci yeri tutur və 4 faiz artımla böyüməyə davam edir.

Almaniyanın ÜDM-si 4 trilyon 744 milyard dollar (4 744 mlrd USD) təşkil etsə də, −0,1 faizlik iqtisadi daralma ilə qarşılaşıb. Hindistan 4 trilyon 187 milyard dollar (4 187 mlrd USD) və 6,2 faizlik artımla sürətlə yüksəlir. Yaponiya 4 trilyon 186 milyard dollar ÜDM və 0,6 faiz artımla beşinci yerdədir.

Böyük Britaniyanın ÜDM-si 3 trilyon 839 milyard dollar, artım tempi isə 1,1 faizdir. Fransa 3 trilyon 211 milyard dollar və 0,6 faiz artımla Avropa iqtisadiyyatında aparıcı rola sahibdir. İtaliya (2 422 mlrd USD), Kanada (2 225 mlrd USD) və Braziliya (2 126 mlrd USD) ilk onluqda yer alır.

2026-cı ildə əhali sayına görə ən güclü dövlətlər

Əhalinin sayına görə Hindistan 1 milyard 463 milyon 865 min 525 nəfərlə birinci yerdədir. Çin 1 milyard 416 milyon 96 min 94 nəfərlə ikinci, ABŞ isə 347 milyon 275 min 807 nəfərlə üçüncü sıradadır.

İndoneziyanın əhalisi 285 milyon 721 min 236 nəfər, Pakistanın əhalisi 255 milyon 220 min nəfərdir. Nigeriyada 237 milyon 528 min, Braziliyada 212 milyon, Banqladeşdə 175 milyon nəfər yaşayır. Rusiya 143 milyon 960 min, Efiopiya isə 134 milyon 500 min nəfərlik əhali ilə ilk onluqda yer alır.

2026-cı ildə yumşaq güc sahəsində lider ölkələr

ABŞ 2026-cı ildə də yumşaq güc sahəsində lider olaraq qalır. Bu ölkə pop mədəniyyət, texnologiya, universitetlər və diplomatik təsir imkanları ilə seçilir. Çin texnologiya, infrastruktur və regional nüfuz sahələrində irəliləyərək ikinci yerdədir.

Böyük Britaniya təhsil, mədəniyyət və sabit dövlət institutları ilə üçüncü yeri tutur. Yaponiya texnologiya, dizayn və pop mədəniyyət, Almaniya isə sənaye, davamlı inkişaf və Avropa liderliyi ilə ilk beşlikdə yer alır. Fransa mədəniyyət, qastronomiya, diplomatik bacarıq və fransız dilinin beynəlxalq nüfuzu ilə sıralamaya daxil olub.

Tənzilə Ağabalayeva