Yanmayan və köhnəlməyən su batareyası: Lityum-ionun hökmranlığı sarsılır

Smartfonların və elektrikli nəqliyyat vasitələrinin ən böyük problemlərindən biri olan batareya ömrü, tofu istehsalından qalan tullantı suları ilə həll oluna bilər. Alimlərin hazırladığı yeni su əsaslı batareya ənənəvi lityum-ion batareyalardan 40 dəfə daha uzun ömür təklif edir və yanma riskini tamamilə aradan qaldırır.

Valyuta.az xəbər verir ki, günümüzdə istifadə olunan cihazların batareyalarının tez köhnəlməsi və təhlükəsizlik riskləri texnologiya sahəsində əsas problemlərdən biridir. Lityum-ion batareyalar geniş istifadə olunsa da, yanma riski və ətraf mühitə təsiri getdikcə daha çox müzakirə olunur.

Bu problemə isə qeyri-adi bir həll təklif edilib: tofu istehsalından əldə edilən tullantı suyu və maqnezium duzları ilə işləyən su əsaslı batareyalar. Laboratoriya sınaqları bu yeni texnologiyanın ənənəvi batareyaları bir çox sahədə üstələyə biləcəyini göstərir.

Yeni batareyanın ən diqqət çəkən xüsusiyyəti onun dayanıqlığıdır. Adi smartfon batareyaları təxminən 3 min şarjdan sonra performansını itirir. Lakin tofu əsaslı bu batareya 120 min şarj dövrünə qədər işləyə bilir.

Bu isə mövcud lityum-ion batareyalarla müqayisədə təxminən 40 dəfə daha uzun ömür deməkdir. Nəzəri hesablamalara görə, belə bir batareya gündəlik istifadə olunsa belə, 300 ildən artıq işləyə bilər. Təbii ki, heç bir cihaz bu qədər uzun müddət istifadə edilmir, lakin bu texnologiya enerji saxlama sahəsində ciddi dəyişikliklər vəd edir.

Batareyanın daxilindəki elektrolit məhlulu maqnezium və kalsiumun neytral duzlarından ibarətdir. Bu maddələr tofu istehsalında südün pıhtılaşması üçün istifadə olunan tullantı suda da mövcuddur.

Tədqiqatçılar məhlulun pH səviyyəsini 7.0 səviyyəsində saxlayaraq korroziyanın qarşısını alıblar. Bundan əlavə, batareyanın tərkibində plastikə bənzər üzvi polimerlər və boya piqmentinə bənzər maddələr istifadə olunaraq metal asılılığı azaldılıb.

Lityum-ion batareyalarda baş verən yanğınlar içindəki yanıcı mayelər səbəbindən yaranır. Su əsaslı yeni sistemdə isə bu risk tamamilə aradan qaldırılır.

Üstəlik, bu batareyalar istifadə müddəti bitdikdə ətraf mühitə zərər vermir və xüsusi emal tələb etmədən beynəlxalq tullantı standartlarına uyğun şəkildə utilizasiya oluna bilir.

Hazırda əsas məhdudiyyət bu batareyaların lityum-ion qədər yüksək enerji sıxlığı təmin edə bilməməsidir. Lakin aşağı qiymət və təhlükəsizlik üstünlükləri səbəbilə böyük günəş və külək enerjisi saxlama sistemləri üçün perspektivli alternativ hesab olunur.

Paşa Məmmədli