"Texnologiyanı tanımıram" - Uarren Baffetin etirafı

Amerikalı milyarder Uarren Baffet 21 mart 2011-ci ildə Cənubi Koreyanın Tegu şəhərində yerləşən və metal kəsici avadanlıqlar istehsal edən "Daegu-tech" şirkətinə səfəri zamanı mətbuat konfransı keçirib. Bu müəssisə, Baffetin "Berkshire Hathaway" şirkətinin 80 faiz paya sahib olduğu İsrail mənşəli "International Metalworking Companies"in yerli bölməsidir.

Onilliklər ərzində Uarren Baffetin investisiya fəlsəfəsini formalaşdıran sadə bir qaydası olub:

"Tanıdığın şeyi al".

Və Baffet bir şeyi açıq şəkildə bəyan etmişdi: o, texnologiyanı tanımır.

O, smartfonların “çox ağıllı” olduğunu zarafatla deyirdi. Masasında kompüter saxlamırdı. Dörd ildə cəmi doqquz tvit atmışdı, çünki öz sözləri ilə desək, alternativi “monastıra getmək” idi.

Texnologiya sahəsində baş verən ən böyük yüksəliş dövrlərində niyə "Omahalı peyğəmbər" kimi tanınan Baffetin parlaq texnologiya səhmlərinə sərmayə qoymadığını soruşanda, cavabı belə idi:

"Çünki onları anlamıram."

Bu, onun təvazökarlığı deyildi. Bu, Baffetin öz prinsipial yanaşması idi.

Baffet niyə uzun müddət texnologiyadan uzaq durub?

Baffetin texnologiyadan uzaq durması qorxu ilə deyil, proqnozlaşdırıla bilənliklə bağlı idi. O, həmişə gələcək maliyyə göstəricilərini anlaya biləcəyi bizneslərə sərmayə qoymağa üstünlük verib. Texnologiyaya, məhsul xüsusiyyətlərinə və ya trendlərə deyil — biznesin özünə. Və erkən texnoloji şirkətlər Baffetin sevdiyi iki əsas xüsusiyyəti daşımırdı:

1. Davamlı rəqabət üstünlüyü

Texnologiya çox sürətlə dəyişirdi. Rəqiblər bir-birini hər bir neçə ildə geridə qoyurdu. Baffet isə yavaş hərəkət edən, uzunmüddətli üstünlük yaradan sahələri — dəmiryolları, sığorta şirkətləri və istehlak malları kimi — sevirdi. Texnologiya şirkətləri onun üçün kifayət qədər dayanıqlı deyildi.

2. Proqnozlaşdırıla bilən nağd pul axını

Əgər biznes modeli hər 18 ayda bir dəyişirsə, uzunmüddətli qazancı proqnozlaşdırmaq mümkün olmur. Baffet üçün bu, gözləri bağlı investisiya etmək kimidir. Bu səbəbdən onilliklər boyunca "texnologiyasızlıq" yalnız bir üstünlük deyil, süzgəc sistemi idi. O, açıq şəkildə demişdi ki, yalnız "dəyişdirilə biləcəyini təsəvvür edə bilmədiyi" şirkətlərə sərmayə yatır. Texnologiyada isə dəyişiklik əsas modeldir.

Texnologiyada Baffetin ilk ciddi səhvi

2011-ci ildə Baffet "IBM" şirkətinə böyük sərmayə yatırmaqla texnologiya sahəsinə ehtiyatla daxil oldu. O, "IBM"in müəssisələrlə möhkəm əlaqələrinin və xidmət müqavilələrinin onun anlaya biləcəyi sabitlik yaratdığına inanırdı.

Ancaq sonradan etiraf etdi ki, bu investisiya gözlənilən nəticəni vermədi. "IBM" fəlakət olmasa da, artım dövründə bazardan əhəmiyyətli dərəcədə geri qaldı.

Onun sözləri ilə desək: "Pul itirməmişik, amma ciddi şəkildə zəif nəticə göstərdi." Bu, Baffet üçün dərs oldu: yetkin texnologiya şirkətləri belə, gözlənilməz rəqabət təzyiqləri ilə üzləşə bilər.

Apple: hər şeyi dəyişən şirkət

Baffetin "Apple"ə etdiyi sərmayə dönüş nöqtəsi oldu — təkcə "Berkshire Hathaway" üçün yox, həm də texnologiyaya baxışı baxımından. Baffet dəfələrlə bildirib ki, "Apple"i ənənəvi mənada texnologiya şirkəti kimi görmür. O, "Apple"i güclü marka sadiqliyi olan istehlak malları şirkəti kimi qəbul edir və texnologiya onun üçün yalnız dəstəkdir.

"Apple" şirkətinin proqnozlaşdırıla bilməsi prosessorlar və əməliyyat sistemlərindən deyil, insan davranışlarından qaynaqlanır. iPhone-lar müasir həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib və "Apple" ekosistemi istifadəçilər üçün keçid xərcləri yaradır — bu isə Baffetin sevdiyi klassik istehlak mallarına bənzəyir. Baffet texnologiyanı anlamamağa davam etdi, lakin texnologiya sektoru artıq onun anlayışına uyğun iqtisadi xüsusiyyətlər nümayiş etdirməyə başladı.

Nəticə? "Apple", "Berkshire Hathaway"in tarixindəki ən uğurlu sərmayələrdən birinə çevrildi.

Bu sizin investisiya portfeliniz üçün nə deməkdir?

Baffetin texnologiyaya yanaşmasının təkamülü, fərdi investorlar üçün də faydalı çərçivə təqdim edir.

1. İnvestisiyalarınızı tanıyın

Baffet texnologiyanı ona görə rədd etmirdi ki, yeni idi. O, sadəcə onu proqnozlaşdıra bilmirdi. Bu prinsip hər bir investor üçün keçərlidir: yalnız izah edə və qiymətləndirə bildiyiniz sahələrə sərmayə qoyun.

2. Bilikləri tədricən artırın

Baffet, onilliklər boyu texnologiya trendləri olmasına baxmayaraq, tələsik qərar vermədi. O, yalnız bir şirkətin uzunmüddətli iqtisadi göstəricilərini aydın şəkildə anlaya biləndə ciddi sərmayə qoydu. İnvestorların hər trendə qoşulması vacib deyil — aydınlıq və inamın uyğunlaşdığı məqamı gözləmək kifayətdir.

3. Müasir portfeldə texnologiyanın rolu

Bu gün texnologiya sahəsinə bulud infrastrukturundan tutmuş, müəssisə proqram təminatları, rəqəmsal ödənişlər, süni intellekt əsaslı xidmətlər və güclü təkrarlanan gəliri olan istehlak platformaları daxildir. Bunlar, əvvəllər olan Silikon Vadisi startaplarına nisbətən daha sabit qazanc modellərinə sahibdir.

Bu isə o deməkdir ki, texnologiyadan imtina etmək lazım deyil. Əksinə, şirkəti nə qədər yaxşı anladığınıza əsasən portfeldə ona uyğun yer ayırmaq lazımdır. Bəzi investorlar üçün bu, texnologiyaya 20 faiz pay ayırmaq deməkdirsə, digərləri üçün 40 faiz ola bilər.

Baffet üçün isə bu faiz demək olar ki, sıfır idi, ta ki o, "Apple"i uzunmüddətli dayaq kimi görməyə başlayana qədər.

Tənzilə Ağabalayeva