Niyə milyarderlər ikinci vətəndaşlıq axtarırlar?

Qlobal qeyri-müəyyənliklərin artdığı bir dövrdə dünyanın ən varlı insanları sərvətlərini qorumaqla yanaşı, özləri və ailələri üçün alternativ yaşayış imkanları yaratmağa çalışırlar.

Son illərdə milyarderlər və yüz milyonerlər arasında ikinci vətəndaşlıq və ya daimi yaşayış hüququ əldə etmək meyli nəzərəçarpacaq dərəcədə güclənib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu tendensiya artıq sadəcə vergi və ya biznes maraqları ilə məhdudlaşmır. Pandemiya dövründə tətbiq edilən sərhəd məhdudiyyətləri, geosiyasi gərginliklər, süni intellektin inkişafı ilə bağlı risklər və siyasi qütbləşmənin artması yüksək gəlirli şəxsləri əlavə təhlükəsizlik tədbirləri görməyə sövq edir.

Bu istiqamətdə diqqət çəkən son nümunələrdən biri "PayPal" və "Palantir" şirkətlərinin həmtəsisçisi Piter Tildir.

ABŞ mediasının məlumatına görə, milyarder sahibkar yaxın vaxtlarda müvəqqəti olaraq Argentinaya köçüb. Ekspertlər bunu onun uzunmüddətli ehtiyat strategiyasının bir hissəsi kimi qiymətləndirirlər.

Maliyyə və yaşayış planlaşdırması sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin məlumatları da bu tendensiyanın miqyasını təsdiqləyir.

"UBS" bankının 2025-ci ildə keçirdiyi sorğuya əsasən, milyarder müştərilərin 36 faizi artıq ən azı bir dəfə yaşayış yerini dəyişib, 9 faizi isə belə bir addımı nəzərdən keçirir. Eyni zamanda, qlobal vətəndaşlıq xidmətləri göstərən "Henley & Partners" şirkəti amerikalılardan daxil olan alternativ yaşayış və vətəndaşlıq müraciətlərinin bir il ərzində təxminən iki dəfə artdığını açıqlayıb.

Ekspertlərin sözlərinə görə, ikinci vətəndaşlıq əldə etmək kifayət qədər bahalı prosesdir və bu addımın əsas məqsədi vergidən yayınmaq deyil. ABŞ vətəndaşları yaşadıqları ölkədən asılı olmayaraq ABŞ-da gəlir vergisi ödəməyə davam edirlər.

Buna görə də bu proqramlara marağın əsas səbəbi gələcək risklərə qarşı əlavə seçim imkanlarının yaradılması hesab olunur.

Hazırda varlı amerikalıların ən çox üstünlük verdiyi istiqamətlər arasında Avropa ölkələri xüsusi yer tutur.

Malta və Avstriya kimi dövlətlər investisiya və xüsusi xidmətlər əsasında vətəndaşlıq əldə etmək imkanları təqdim edir. Bu ölkələrin əsas üstünlüyü Avropa İttifaqına çıxış və yüksək həyat standartlarıdır.

Karib hövzəsində yerləşən Sent-Kits və Nevis, eləcə də Antiqua və Barbuda da investorlar üçün cəlbedici məkanlar hesab olunur.

Həmin ölkələr nisbətən qısa müddətdə vətəndaşlıq əldə etməyə imkan verən proqramları ilə tanınır.

Digər populyar istiqamət isə Yeni Zelandiyadır. Siyasi sabitlik, ingilisdilli mühit və coğrafi təcrid olunmuş mövqe bu ölkəni bir çox varlı investor üçün təhlükəsiz alternativə çevirib.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, müasir dövrdə ultra varlı şəxslər yalnız bir ölkəyə bağlı qalmaq istəmirlər. Onlar müxtəlif regionlarda yaşayış və vətəndaşlıq hüquqları əldə etməklə həm özləri, həm də gələcək nəsillər üçün daha geniş seçim imkanları yaratmağa çalışırlar.

Bu səbəbdən ikinci vətəndaşlıq artıq lüks deyil, qlobal elitanın uzunmüddətli risk idarəetmə strategiyasının vacib hissəsinə çevrilib.

Tənzilə Ağabalayeva