Maliyyə planı hazırlayarkən bir çoxlarının gözdən qaçırdığı vacib addım

Şəxsi maliyyə üzrə mütəxəssislərin demək olar ki, hamısı eyni tövsiyəni verir: maliyyə planı hazırlayın. Lakin bir çox insan üçün əsas sual planın necə qurulacağı deyil, haradan başlanacağıdır. 

Maliyyə vəziyyətini yaxşılaşdırmaq istəyən şəxslər çox vaxt ilk addımın nə olması barədə tərəddüd yaşayırlar.

Maliyyə planlaşdırılması üzrə sertifikatlı mütəxəssis, “11 Financial” şirkətinin təsisçisi və baş icraçı direktoru Teylor Kovarın fikrincə, cavab olduqca sadədir: əvvəlcə mövcud vəziyyəti dəqiq müəyyənləşdirmək lazımdır.

Onun sözlərinə görə, uğurlu maliyyə planının əsasında gəlir və xərclərin izlənilməsi dayanır.

“Ölçə bilmədiyiniz şeyi idarə edə bilməzsiniz”, – deyə Kovar bildirib.

Mütəxəssis qeyd edir ki, bir çox insan bu sadə, lakin vacib addımı atlaması səbəbindən öz həyat tərzinə uyğun və davamlı maliyyə planı hazırlaya bilmir.

Aydınlıq maliyyə məqsədlərinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edir.

Kovar bildirir ki, illik gəliri 40 min dollar və ya 400 min dollar olan insanları birləşdirən ortaq ehtiyac maliyyə aydınlığıdır. İnsan öz gəlirlərini, xərclərini və maliyyə davranışlarının qarşıya qoyduğu məqsədlərlə nə dərəcədə uyğun gəldiyini bilməlidir.

“Xərclərin izlənilməsi cəlbedici görünməyə bilər, amma çox güclü vasitədir. Bu, ehtimalları strategiyaya çevirməyə imkan verir”, – deyə o vurğulayıb.

Onun fikrincə, maliyyə vəziyyətinin izlənilməsi təkcə mövcud mənzərəni görməyə deyil, həm də gələcək məqsədləri daha aydın müəyyənləşdirməyə kömək edir. Məsələn, erkən pensiyaya çıxmaq, daha çox səyahət etmək və ya ipoteka borcunu bağlamaq istəyən şəxs maliyyə göstəricilərinə baxaraq bu məqsədlərə nə qədər yaxın və ya uzaq olduğunu anlaya bilər.

“Uğurun sizin üçün nə demək olduğunu müəyyən etdikdən sonra həmin nəticəyə aparan planı geriyə doğru qurmaq mümkündür. Hamı üçün keçərli olan universal məsləhət yoxdur. İlk addım insanın xarakterinə və prioritetlərinə uyğun olmalıdır. Əks halda, plan uzunmüddətli olmayacaq”, – deyə Kovar bildirib.

Maliyyə planı şəxsiyyət xüsusiyyətlərinə uyğun qurulmalıdır.

Kovarın sözlərinə görə, ilk mərhələ iki hissədən ibarətdir: maliyyə məlumatlarını toplamaq və onları istifadə edə biləcəyiniz formada təşkil etmək.

O hesab edir ki, bunun üçün mütləq elektron cədvəllərdən istifadə etmək vacib deyil. Əgər “Excel” proqramı ilə işləmək insan üçün çətin və yorucudursa, bu üsul uzunmüddətli nəticə verməyəcək.

Vizual məlumatları daha yaxşı qəbul edən şəxslər qrafiklərdən istifadə edə bilər. Yazılı formada düşünməyi sevənlər isə maliyyə vəziyyətlərini mətn şəklində qeyd edə bilərlər. Əsas məsələ seçilən metodun rahat və davamlı olmasıdır.

“Maliyyə davranışlarınızı başa düşmək burada xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanlar başqalarının yolunu təkrarlamağa çalışmaq əvəzinə, öz həyatlarına uyğun plan qurduqda daha böyük uğurlar əldə edirlər”, – deyə ekspert bildirib.

Müştərilərinə fərdi yanaşmaq üçün Kovar tez-tez belə bir sual verir:

“Bu gün hansı qərarı qəbul etsək, sizi maliyyə azadlığına bir addım daha yaxınlaşdırar?”

Onun sözlərinə görə, cavab müxtəlif ola bilər. Bu, bank hesablarının birləşdirilməsi, 90 günlük qənaət proqramına başlamaq və ya sadəcə maliyyə göstəricilərini nəzərdən keçirmək ola bilər.

“Bu proses mürəkkəb olmaq məcburiyyətində deyil. Əsas odur ki, hərəkətə keçəsiniz”, – deyə o əlavə edib.

İlk addım emosional maneələri də aradan qaldırır.

Kovar hesab edir ki, pulun idarə olunması yalnız rəqəmlərdən ibarət deyil. Bu proses emosiyalarla da sıx bağlıdır.

Onun müşahidələrinə görə, insanlar gəlir və xərclərini izləməyə başlayanda ən çox utanc, günahkarlıq və maliyyə məsələlərində uğursuz olduqları qorxusu ilə üzləşirlər. Maraqlıdır ki, bu hisslər gəlir səviyyəsindən asılı olmayaraq demək olar ki, hər kəsdə müşahidə olunur.

Mütəxəssis hesab edir ki, maliyyə vəziyyətinin izlənilməsi məhz buna görə ilk addım olmalıdır. Çünki faktlar və real göstəricilər əsasında qərar vermək emosional yanaşmaları arxa plana keçirir və insanın diqqətini həll yollarına yönəldir.

“Bu emosiyalar çox vaxt insanların pulla münasibət qurma tərzindən qaynaqlanır. İnsan öz maliyyə davranışlarını anladıqda özünü mühakimə etməyi dayandırır və inkişaf etməyə başlayır. Bu dəyişiklik hər şeyi fərqli istiqamətə aparır”, – deyə Kovar bildirib.

Tənzilə Ağabalayeva