Kassirlər POS terminal seçimində niyə kartın hansı banka aid olduğunu soruşur?

Pərakəndə ticarət sektorunda kart ödənişləri ilə bağlı bir tendensiya müşahidə olunur. Mağazalarda ödəniş zamanı kassirlər tez-tez müştəridən kartın hansı banka aid olduğunu soruşur və uyğun bankın POS terminalından istifadə edirlər.                                                        

Mağazalar POS terminal seçimində niyə kartın hansı banka aid olduğunu soruşur? Bu, müştəri və satan şəxs üçün mağazalarda hansı fərq yaradır?

Bank məsələləri üzrə mütəxəssis Emin Mahmudov Valyuta.az-a bildirib ki, bu vəziyyət əsasən bank komissiyaları ilə bağlıdır:

"Banklar POS terminal dövriyyəsinə görə mağazalardan hər əməliyyat üzrə komissiya tutur. Bu isə təbii olaraq mağazalar üçün sərfəli deyil. Sahibkar istəyir ki, vəsait nağd şəkildə birbaşa kassaya daxil olsun. Digər tərəfdən, əhalinin böyük hissəsi keşbeklərə, hesab qalığına hesablanan faizlərə və müxtəlif bonuslara görə kartla ödənişə üstünlük verir. Lakin banklar kart sahiblərinə təqdim olunan üstünlükləri POS terminal sahibi olan mağazalar üçün yaratmayıblar. Buna görə də mağazalar üçün POS terminal dövriyyəsinin çox olması hər zaman sərfəli sayılmır. Əgər ödəniş POS terminal vasitəsilə həyata keçirilirsə, mağaza üçün daha az komissiya tətbiq olunan kartlara üstünlük verilir. Məsələn, bankın öz kartı həmin bankın POS terminalında istifadə edildikdə komissiya adətən minimum olur. Bu faiz bankdan banka dəyişir, lakin təxminən 1% təşkil edə bilər. Yəni 100 manatlıq əməliyyatda 99 manat mağazanın hesabına köçürülür, 1 manat isə banka komissiya kimi tutulur. Başqa bankın kartı ilə əməliyyat aparıldıqda 100 manatlıq ödəniş zamanı komissiya təxminən 1 manat yarım - 2 manat ola bilər. Xarici ölkə banklarının kartları ilə ödəniş zamanı isə bu məbləğ 2 manat yarıma qədər arta bilər".

E.Mahmudov qeyd edib ki, bəzi banklar bir-biriylə tərəfdaşdır və eyni prosessinq mərkəzinə daxildir:

"Məsələn, “Azərikard” prosessinq mərkəzinə daxil olan banklar, “MilliKart” şəbəkəsinə qoşulan bankların öz şəbəkəsi çərçivəsində əməliyyatlar daha sərfəli şərtlərlə həyata keçirilə bilər. Bankların prosessinq mərkəzləri daxilində tərəfdaşlıq münasibətləri komissiya məbləğinə birbaşa təsir göstərir və bu halda şərtlər daha əlverişli olur. Ehtimal olunur ki, bəzi hallarda mağaza rəhbərliyi kassirlərə konkret bank kartlarını müəyyən POS terminaldan keçirməyi tapşırır. Məqsəd daha az komissiya ödəməkdir. Bu səbəbdən kassirlər bəzən alıcıdan hansı bankın kartı ilə ödəniş edəcəyini soruşurlar. Son dövrlər mağazalarda QR-kodla ödəniş imkanı da təklif olunur. Gələcəkdə Mərkəzi Bankın “AZQR” funksionallığı tam tətbiq edildikdən sonra, ehtimal edilir ki, bu sistem üzrə komissiya tutulmayacaq və vəsait birbaşa mağazanın hesabına köçürüləcək. Bu halda POS terminal dövriyyəsinin daha da artacağı gözlənilir və kart sahibləri üçün mövcud olan üstünlüklərdən sahibkarlar da faydalana biləcəklər".

Mayya Hüseynova