Azərbaycan süni intellekt üçün yerli superkompüter infrastrukturunu işə salıb

Azərbaycanda “Lenovo”nun “ThinkSystem” yüksək performanslı serverləri əsasında qurulmuş ilk Superkompüter Mərkəzi istifadəyə verilib. 

Valyuta.Az-ın verdiyi xəbərə görə, layihə ölkənin 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyasına uyğun olaraq, AzInTelecom MMC tərəfindən həyata keçirilib və yüksək performanslı hesablama (YPH) imkanlarının genişləndirilməsini hədəfləyir.

Yeni mərkəz məlumatların ölkə daxilində emalını təmin etməklə süni intellekt (Sİ) əsaslı dövlət xidmətlərinin, kibertəhlükəsizlik analitikasının və milli tədqiqat layihələrinin yerli infrastruktur üzərində həyata keçirilməsinə imkan yaradacaq. Bu isə məlumat təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və xarici resurslardan asılılığın azaldılması baxımından əhəmiyyətli hesab olunur.

“AzInTelecom”un İdarə Heyətinin sədri Elxan Əzizov bildirib ki, mərkəz böyük həcmli məlumatların emalı və Sİ modellərinin sürətli işləməsi üçün strateji texnoloji baza rolunu oynayacaq. Onun sözlərinə görə, seçilmiş infrastruktur yerli Sİ layihələrinin ölkə daxilində inkişafına və dövlətə məxsus məlumatların daha təhlükəsiz mühitdə idarə olunmasına şərait yaradır.

Texniki baxımdan superkompüter klasteri “Lenovo” şirkətinin “ThinkSystem” serverləri əsasında qurulub və NVIDIA H200 qrafik prosessorları ilə təchiz edilib. Sistem yüksəksürətli “NVIDIA InfiniBand NDR” (400 Gb/s) şəbəkə texnologiyası və xüsusi idarəetmə klasteri ilə dəstəklənir. Məlumatların saxlanması və emalı DDN AI400X2 platforması vasitəsilə həyata keçirilir. Platforma “NVIDIA AI Enterprise” proqram təminatı ilə işləyir və istehsalçı tərəfindən texniki dəstək göstərilir.

Şirkətin açıqlamasına görə, yeni mərkəz iri həcmli Sİ modellərinin öyrədilməsi, dəqiq tənzimlənməsi və real mühitdə tətbiqinə sərf olunan vaxtın azaldılmasına imkan verəcək. Bu isə həm dövlət qurumları, həm də özəl sektor üçün rəqəmsal layihələrin daha operativ reallaşdırılmasına şərait yarada bilər.

“Lenovo Global Technology Azerbaijan”ın direktoru Rasim Bəxşi isə qeyd edib ki, layihə qlobal superkompüter təcrübəsinin ölkədaxili infrastrukturla inteqrasiyası nümunəsidir və gələcəkdə artan texnoloji tələblərə uyğun şəkildə genişləndirilə bilər.

Aydın