Dünyanın ilk qlobal "soyuq biznesi": buz sataraq milyonçu oldu

Hər dövrün özünün "qızıl biznesi" olur. Bu gün süni intellekt və texnologiya startapları investorların diqqətini cəlb etdiyi kimi, iki əsr əvvəl də təbii buz ticarəti böyük gəlir gətirən sahələrdən biri idi. Amerikalı sahibkar Frederik Tüdor bu fürsəti vaxtında görərək buz satışı hesabına milyonlarla dollar qazandı və tarixə "Buz kralı" kimi düşdü.

XIX əsrin əvvəllərində soyuducu, dondurucu və ya soyuducu yük maşınları mövcud olmadığı bir dövrdə amerikalı sahibkar Frederik Tüdor (Frederic Tudor) təbii buz sataraq milyonlarla dollar qazanan ilk iş adamlarından biri olub.

Valyuta.az xəbər verir ki, Bostonlu sahibkarın ideyası əvvəlcə ətrafındakı insanlar tərəfindən qeyri-real hesab edilsə də, sonradan onu dünyanın ilk qlobal soyuq təchizat zəncirinin qurucularından birinə çevirib.

Donmuş göllərdən tropik ölkələrə buz daşıyırdı

1800-cü illərin əvvəllərində qidaları uzun müddət saxlamaq üçün insanlar əsasən duzlama, hisəvermə və ya onları torpağa basdırmaq üsullarından istifadə edirdilər. Elektrik enerjisi və müasir soyutma texnologiyaları isə hələ mövcud deyildi.

Məhz bu dövrdə Frederik Tüdor qış aylarında Yeni İngiltərənin donmuş göllərindən iri buz parçalarını kəsərək isti iqlimə malik ölkələrə göndərmək qərarına gəldi.

O, buzu əvvəlcə xüsusi izolyasiyalı anbarlarda saxlayır, daha sonra isə Karib hövzəsi kimi isti bölgələrə dəniz yolu ilə daşıyırdı.

İlk cəhd uğursuz oldu

Tüdor ilk buz yükünü 1806-cı ildə Martinik adasına göndərdi. Lakin daşınma zamanı buzun böyük hissəsi əridi və bir çox insan bu biznes ideyasını uğursuz hesab edərək ona istehza etdi.

Bununla belə, sahibkar geri çəkilmədi. O, buzu daşıyarkən taxta yonqarından (sawdust) izolyasiya materialı kimi istifadə etməyə başladı. Bu üsul buzun daha gec əriməsinə imkan verdi və layihənin uğur qazanmasında həlledici rol oynadı.

"Buz kralı" kimi tanındı

Yeni üsulun uğur qazanmasından sonra Frederik Tüdorun buz ticarəti sürətlə genişləndi. O, məhsullarını Kuba, Yamayka, Hindistan və Honq Konqa qədər ixrac etməyə başladı.

Avropalıların idarə etdiyi tropik müstəmləkələrdə buz nadir və dəbdəbəli məhsul hesab olunurdu. Ondan içkilərin soyudulması, desertlərin hazırlanması və hətta bəzi xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilirdi.

Riskli biznes modeli nəticəsində Frederik Tüdor böyük sərvət qazandı və tarixə "Buz kralı" (Ice King) kimi düşdü.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Tüdorun uğuru müasir soyuducu texnologiyalar yaranmamışdan əvvəl belə innovativ düşüncə və düzgün logistika həllərinin qlobal biznes qurmağa imkan verdiyini göstərən ən maraqlı tarixi nümunələrdən biridir.

Sərvanə Rəmixanova