"Ağ yaxalılar" üçün xoş xəbər: Süni İntellekt hələ onların yerini almağa hazır deyil

“Microsoft”un icraçı direktoru Satya Nadella təxminən iki il əvvəl generativ süni intellektin bilik əsaslı işləri ələ keçirəcəyini demişdi. Aradan keçən vaxta baxıldıqda isə hüquq bürosunda və ya investisiya bankında hələ də insan əməyinin açıq fərqlə üstün olduğu görünür. 

Valyuta.az xəbər verir ki, məntiqi düşünmə və planlama iddialarına baxmayaraq, təlim məlumatları üzərində çalışan “Mercor” tərəfindən yayımlanan yeni araşdırma bunun səbəbini aydın şəkildə göstərir: süni intellekt real ofis işlərinin mürəkkəbliyi ilə bacara bilmir.

"Əvəzləmə" nəzəriyyəsinə soyuq duş

“Mercor”un yayımladığı “APEX-Agents” adlı yeni müqayisə testi indiyə qədərki klassik süni intellekt ölçmələrindən xeyli fərqlənir. Şeir yazmaq və ya riyazi məsələ həll etmək əvəzinə, vəkillərdən, məsləhətçilərdən və bank işçilərindən toplanmış real iş tələbləri əsas götürülüb. 

Modellərdən bir neçə mərhələdən ibarət, fərqli məlumat növləri arasında keçid tələb edən tapşırıqları əvvəldən axıra qədər yerinə yetirmələri istənilib.

Ortaya çıxan nəticələr olduqca diqqətçəkicidir. Bazarda ən inkişaf etmiş modellər sırasında göstərilən “Gemini 3 Flash” və “GPT-5.2” belə 25 faiz dəqiqlik həddini keçə bilməyib. “Gemini” 24 faizlə siyahının başında yer alarkən, “GPT-5.2” 23 faiz səviyyəsində qalıb. Digər modellərin əksəriyyəti isə təxminən 15 faiz göstəricidə ilişib qalıb.

Süni intellekt ofis testində niyə çətinlik çəkir?

“Mercor”un icraçı direktoru Brendan Fudi problemin xam intellektdən çox kontekstlə bağlı olduğunu bildirir. Real həyatda cavablar tək bir yerdə olmur. Bir vəkilin “Slack” yazışmasını yoxlaması, bir PDF siyasət sənədini oxuması, elektron cədvələ baxması və daha sonra bütün bu məlumatları birləşdirərək GDPR uyğunluğu ilə bağlı dəqiq rəy verməsi tələb oluna bilər.

İnsanlar bu keçidləri təbii şəkildə edə bilirlər. Süni intellekt isə dağınıq mənbələr arasında məlumat axtarmalı olduqda tez-tez çaşır, səhv nəticələr çıxarır və ya prosesi yarımçıq qoyur.

Etibarsız təcrübəçi bənzətməsi

İşini itirməkdən narahat olanlar üçün araşdırmanın nəticələri müəyyən qədər rahatladıcıdır. Araşdırmaya görə, süni intellekt hazırda təcrübəli mütəxəssisdən çox, tapşırıqları yalnız 1/4 nisbətində düzgün yerinə yetirən etibarsız bir təcrübəçi kimi davranır.

Bununla yanaşı, inkişaf sürətinin qorxuducu olduğu da vurğulanır. Fudinin paylaşdığı məlumata əsasən, bu modellər cəmi bir il əvvəl 5–10 faiz aralığında nəticə göstərirdi. Bu gün isə 24 faiz səviyyəsinə çatmış vəziyyətdədirlər. Yəni sükan arxasına keçmələri hələ mümkün deyil, lakin öyrənmə sürətləri gözləniləndən xeyli yüksəkdir. Görünür, bilik əsaslı işlərdə inqilab süni intellekt çoxlu tapşırıqları eyni vaxtda idarə etməyi öyrənənə qədər bir müddət gözləməli olacaq.

Qeyd: Ağ yaxalı işçi sosial təbəqə olaraq peşəkar, idarəetmə və ya inzibati işlər görən şəxsdir. Ağ yaxalı işlər ofisdə və ya digər inzibati şəraitdə yerinə yetirilə bilər. Bu işçilərə akademik sahədə, biznes idarəçiliyində, müştəri dəstəyində, bazar araşdırmasında, maliyyədə, insan resurslarında, mühəndislikdə, əməliyyat tədqiqatında, marketinqdə, informasiya texnologiyalarında, şəbəkələşmədə, hüquqşünaslarda, tibb mütəxəssislərində, memarlarda, tədqiqat və inkişafda və müqavilə ilə əlaqəli işlərdə çalışanlar daxildir.

Paşa Məmmədli