ABŞ hökuməti qanunları belə süni intellektə yazdırır

ABŞ federal hökumətində son günlər texnologiya dünyasını və bürokrasiyanı ayağa qaldıran bir hadisə baş verib. Tramp administrasiyasının həyatımıza birbaşa təsir edən federal qaydaları yazmaq üçün “Google”un süni intellekt modeli “Gemini”dən istifadə etmək qərarı aldığı iddia olunub. Prosesin ilk mərhələsi isə Yol Nəqliyyatı Nazirliyi (DOT) olub.

Valyuta.az xəbər verir ki, nazirlik əməkdaşlarından sızan məlumatlara görə, bu addım yalnız başlanğıcdır və gələcəkdə bütün nazirliklərin qanun layihələrini süni intellektə həvalə etməsi planlaşdırılır.

Nazirliyin baş müşaviri Qreqori Zersan keçən ay əməkdaşlarla keçirilən görüşdə bu təşəbbüsün Prezident Trampı olduqca həyəcanlandırdığını bildirib. Lakin müzakirəni alovlandıran əsas məqam Zersanın qaydaların keyfiyyətinə dair çıxışı olub. Qeydlərə görə, Zersan mükəmməl və ya çox yaxşı qaydalara ehtiyac olmadığını, “kafi” olanın işə yarayacağını və sahənin bu qaydalarla tez doldurulmasının vacib olduğunu vurğulayıb. Halbuki sözügedən qaydalar ticarət təyyarələrinin təhlükəsizlik standartlarından təhlükəli maddələrin daşınmasına, hətta sürücü bacarıqlarına qədər həyati əhəmiyyətli sahələri əhatə edir.

Hökumətin səhv etmə ehtimalı yüksək olan bir texnologiyaya bu qədər güvənməsinin səbəbi isə sadədir: Sürət. Mürəkkəb federal qaydanı hazırlayıb yenidən işləmək adətən aylarla davam edən ciddi iş tələb edir, lakin “Gemini” eyni işi dəqiqələr ərzində yerinə yetirə bilir. Zersana görə, süni intellektdən qayda layihəsi almaq artıq 20 dəqiqədən çox çəkməyəcək. Hətta nazirliyin Aviasiya Federasiyası üçün hələ dərc olunmamış bir qaydanı bu üsulla yazdığı da bildirilir. Bəzi rəsmi şəxslər bunu mövcud qanunların onsuz da “söz salatı” olduğunu və süni intellektin bu işi problemsiz edə biləcəyini söyləyərək müdafiə edir.

Lakin bu sürət ehtirası hər kəsi qane etmir. Keçmiş süni intellekt məsul şəxslərindən Mayk Horton, qaydaları “Gemini”yə yazdırmağı “işləri bir lisey stajyerinə həvalə etmək” kimi təsvir edir. Trampın ikinci dövrünün başlanmasından bəri Yol Nəqliyyatı Nazirliyinin 100-dən çoxu və ümumilikdə 4 mindən çox əməkdaşı, o cümlədən vəkillər itirilməsi də prosesi kritik edir. 

Akademiklər bildirirlər ki, bir vasitənin çoxlu söz yarada bilməsi yüksək keyfiyyətli dövlət qərarı demək deyil. Mütəxəssislər vurğulayır ki, milyonlarla amerikalının təhlükəsizliyinə təsir edən qaydalarda baş verə biləcək ən kiçik “halüsinasiyalar” və ya səhvlər, geri dönülməz məhkəmə işlərinə, xəsarətlərə və hətta ölümlərə səbəb ola bilər.

Paşa Məmmədli