16 süni intellekt birləşdi, 100 min sətrlik kod yazdı

Süni intellekt (Al) sahəsində rəqabət güclənərkən, "Anthropic" şirkətindən proqram dünyasını təəccübləndirən bir təcrübə xəbəri gəlib. Şirkətin aparıcı tədqiqatçılarından Nikolas Karlini bildirib ki, "Claude Opus 4.6" modelinin 16 fərqli nüsxəsi bir araya gətirilərək tamamilə müstəqil şəkildə işləməyə buraxılıb. Tapşırıq iddialı olub: sıfırdan funksional C tərtibçisi yaratmaq.

Valyuta.az xəbər verir ki, təxminən iki həftə davam edən və 20 min dollar API xərci ilə nəticələnən prosesdə, süni intellekt agentləri 100 min sətrdən ibarət nəhəng kod yığını yaradıb. Hazırlanan proqram "Linux" nüvəsini tərtib edə bilir, klassik "Doom" oyununu işə sala bilir və verilənlər bazası idarəetmə sistemləri ilə video emal vasitələri kimi müxtəlif mürəkkəb layihələri işlədə bilir.

Bu uğurun arxasında "agent komandaları" adlı yeni bir xüsusiyyət dayanır. Hər bir süni intellekt nümunəsi öz qapalı mühitində işləyərkən, ortaq mərkəz vasitəsilə vəzifələri bölüşdürüb. Onlar arasında hər hansı bir idarəçi və ya insan müdaxiləsi olmadan, hansı problemin həll olunacağını özləri müəyyən edib və kod toqquşmalarını aralarında həll ediblər.

Lakin təcrübənin nəticələri süni intellektin həm bacarıqlarını, həm də məhdudiyyətlərini göstərib. Karlini qeyd edib ki, layihənin sonunda süni intellekt "koherens" – yəni məntiqi tutarlılıq itirməyə başlayıb. Bir xətanı düzəldərkən başqa bir hissədə səhv yaranıb; 100 min sətr həcmi onun üçün demək olar ki, divar rolunu oynayıb. Üstəlik, yaradılan kodun məhsuldarlığı, sahənin standart peşəkar vasitələri ilə müqayisədə geridə qalıb. Beləliklə, süni intellekt işlək bir məhsul ortaya qoysa da, hələ bir mütəxəssis proqramçının yaratdığı təmiz və optimallaşdırılmış kod səviyyəsinə çata bilməyib.

Daha önəmlisi, layihənin "tamamilə avtonom" olduğu iddiası bir qədər mübahisəli görünür. "Anthropic" bu prosesi xarici mühitdən izolyasiya olunmuş iş kimi təqdim etsə də, modelin təlim mərhələsində internetdəki milyonlarla açıq mənbə kodlardan istifadə etdiyi məlumdur. Tədqiqatçı Karlini süni intellektin ilişib qaldığı yerlərdə sistemi yönləndirmək üçün "test qurğuları" və "geri bildirim mexanizmləri" qurmaqla intensiv iş görüb. Agentlər saatlarla eyni nöqtədə dönüb qaldıqda və ya test nəticələrini ekranda doldurub öz yaddaşını qarışdırdıqda, müdaxilə hələ insan tərəfindən edilib.

Bu təcrübə, süni intellektin tək başına nələr edə biləcəyinə dair maraqlı bir önizləmə kimi qiymətləndirilir. Bir il öncə hələ xəyal belə edilməyən bu səviyyəyə 2026-cı ilin əvvəllərində çatılması dəyişimin sürətini göstərir. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edirlər: insan tərəfindən sətir-sətir yoxlanılmamış proqramların bazara buraxılması kiber təhlükəsizlik baxımından ciddi risklər yaradır.

Paşa Məmmədli