Trampın təzyiqinin səbəbi açıqlandı: Faiz xərcləri müdafiəni keçdi

ABŞ-ın artan milli borcu və yüksək faiz dərəcələri federal büdcədə tarazlıqları dəyişdirib. 2026 maliyyə ilinin ilk üç ayında faiz ödənişləri 270,3 milyard dollara çataraq müdafiə xərclərini geridə qoyub. ABŞ-ın faiz ödənişləri bu dövrdə müdafiə, səhiyyə və təhsil xərclərini üstələyib.

Valyuta.az xəbər verir ki, ölkənin 38,5 trilyon dolları aşan milli borcunun sürətlə artması və nisbətən yüksək faiz dərəcələri federal hökumətin borclanma xərclərini də artırır.

Federal borcun artan maliyyəti ABŞ Prezidenti Donald Trampın ABŞ Mərkəzi Bankına (FED) faiz endirimi təzyiqlərinin arxasında duran səbəblərdən biri kimi önə çıxır. Yüksək faiz dərəcələrinin ABŞ-a “bir sərvətə başa gəldiyini” iddia edən Tramp, faiz endirimlərinin dövlət borcunun maliyyələşdirmə xərclərini azaltmağa kömək edəcəyini vurğulayır.

ABŞ büdcə hesabatları da federal hökumətin faizə etdiyi xərclərin artdığını göstərir.

Faiz xərcləri xərclərin 14,8%-ni təşkil etdi

AA-nın ABŞ Maliyyə Nazirliyi məlumatlarından hazırladığı hesabatına görə, 1 oktyabr 2025-də başlayan və 30 sentyabr 2026-da bitəcək 2026 maliyyə ilinin ilk üç ayında federal hökumətin xərcləri 1,8 trilyon dollar təşkil edib.

Keçən ilin oktyabr-dekabr aylarını əhatə edən dövrdə hökumətin ən böyük xərci 402,1 milyard dollarla sosial təminat sahəsində olub. Eyni dövrdə net faiz ödənişləri 270,3 milyard dollarla büdcədə ikinci ən böyük xərclik olub. Net faiz xərcləri ümumi xərclərin 14,8%-ni təşkil edib.

ABŞ-ın faiz xərclərinin bu dövrdə müdafiə, səhiyyə və təhsil xərclərini geridə qoyması diqqət çəkir. Sözügedən dövrdə federal hökumət milli müdafiə üçün 266,9 milyard dollar, səhiyyə üçün 261,3 milyard dollar, Medicare proqramı üçün 254,1 milyard dollar, gəlir təminatı üçün 165,6 milyard dollar, veteranlara aid hüquq və xidmətlər üçün 114,1 milyard dollar, təhsil üçün 39 milyard dollar, nəqliyyat üçün 33,3 milyard dollar və digər xərclər üçün təxminən 21 milyard dollar xərcləyib.

Faiz xərcləri 2025 maliyyə ilində 970 milyard dolları aşdı

ABŞ-ın faiz xərcləri 2025 maliyyə ilində COVID-19 pandemiyasından əvvəlki səviyyələrin təxminən 2,5 qatına yüksəlib.

Pandemiya öncəsi 2019 maliyyə ilində federal hökumətin faiz xərcləri 375,6 milyard dollar təşkil edirdi. 2020-ci ildə 344,7 milyard dollar, 2021-də 352,3 milyard dollar, 2022-də 475,1 milyard dollar, 2023-də 659,2 milyard dollar və 2024-də 881,7 milyard dollar olub.

Federal hökumətin net faiz xərcləri 2025 maliyyə ilində 970,4 milyard dollar olaraq qeydə alınıb.

Faiz ödənişlərinin 10 ildə 13,8 trilyon dollara çatacağı gözlənilir

Ölkənin artan borcu və nisbi yüksək faiz dərəcələrinin federal borclanma xərcləri üzərində yuxarı təzyiq yaratmağa davam edəcəyi gözlənilir. Faiz ödənişlərinin gələcək illərdə büdcənin ən sürətlə böyüyən xərclərindən biri olması proqnozlaşdırılır.

ABŞ Konqresinin Büdcə Ofisi (CBO) proqnozlarına görə, net faiz ödənişləri 2026 maliyyə ilində 1 trilyon dollara yüksələcək. Federal hökumətin faiz ödənişlərinin 2026-dan 2035 maliyyə ilinə qədər olan dövrdə ümumilikdə 13,8 trilyon dollara çatacağı proqnozlaşdırılır.

Paşa Məmmədli