Redaktor
Texnologiya nə qədər ağıllı olsa da, düzgün hekayə olmadan dəyərsizdir - onu necə qurmaq olar?
Yeni texnologiya dünyaya daxil olanda qəribə bir şey baş verir: insanlar onun real məhsulu ilə yox, artıq ağlında formalaşmış yarımçıq təsəvvürlə qarşılaşır. Və çox vaxt bu təsəvvür məhsulun özündən daha böyük rol oynayır.
Kiminsə “biznes üçün süni intellekt” eşidəndə ağlına dərhal ya "Hollywood" robotları, ya da iş yerlərini ixtisar edən rəhbərlər gəlir. “Blokçeyn platforması” deyiləndə, çoxu dərhal dəyəri sürətlə enən kriptovalyutaları xatırlayır. Yeni daşınmaz əmlak texnologiyası isə bəzən stressli prosesləri daha da çətinləşdirəcəkmiş kimi qarşılanır - halbuki məqsəd əksidir.
İnsanlar texnologiyaya yox, artıq ağlında olan hekayəyə rast gəlirlər. Bu, məhsul üçün qeyri-sabit bir zəmin yaradır. İnsanlar tərəddüd edir, səhv başa düşür və ya məhsulu aid olmadığı bir kateqoriyaya daxil edirlər.
Hekayə haradan başlayırsa, şərh də oradan formalaşır.
Blokçeyn texnologiyası bu vəziyyətin bariz nümunəsidir. Yaxşı hazırlanmış platforma belə, pis başlıqlarla formalaşmış neqativ emosional fonla qarşılanır. Detallar önəmli olmur - ilkin təsəvvür artıq məhsulun necə qəbul ediləcəyini müəyyənləşdirir. Süni intellekt alətləri də eyni aqibəti yaşayır: bəziləri onu “gücləndirilmiş kalkulyator” kimi, bəziləri isə demək olar ki, “mistik varlıq” kimi qəbul edir.
Belə olan halda, məhsulun dizaynı, funksionallığı və ya innovasiyası heç nəyi dəyişmir. Təsəvvürlər daha məhsul ortaya çıxmadan formalaşır. Bu səbəbdən daha sadə, hətta bəzən "darıxdırıcı" texnologiyalar daha tez qəbul olunur - çünki onlar haqqında yanlış və qorxulu hekayələr yoxdur.
Aydınlıq özü-özünə yaranmır.
Sahibkarlar tez-tez məhsulun öz-özünə izah olunacağını düşünür. Amma insanlar yeni texnologiyanın həyatlarına necə təsir edəcəyini çözmək üçün vaxt sərf etmirlər — onlar sadəcə günlərini idarə etməyə çalışırlar. Əgər bir məhsul onlar üçün dərhal mənalı görünmürsə, onu daha dərindən araşdırmayacaqlar.
Ona görə də ictimai qavrayış infrastruktur kimi fəaliyyət göstərir - üzərində hər şey inşa olunur. Əgər bu təməl zəifdirsə, məhsul da ağır və anlaşılmaz görünür. Media nümayəndələri onu necə təqdim edəcəyini bilmir, investorlar qeyri-dəqiq suallar verir, istifadəçilər isə məhsulun onlara aid olub-olmadığını müəyyənləşdirə bilmədikləri üçün maraqlarını itirirlər.
Əgər siz hekayəni formalaşdırmasanız, başqaları bunu edəcək.
Əgər insanlar gördükləri məhsulu necə başa düşəcəklərini bilmirlərsə, internet bu boşluğu öz versiyası ilə doldurur. Bir ekran görüntüsü paylaşılır, biri onun haqqında fərziyyə yazır, bir tvit isə həmin məhsulun “etiketi”nə çevrilir. Bu etiket düzgün olmasa da, “yapışqan” olur və texnoloji mədəniyyətdə tez yayılır.
Daşınmaz əmlak texnologiyası şirkətləri bu problemlə tez-tez qarşılaşır. Məsələn, alıcılara dəyəri daha yaxşı başa düşməkdə kömək edən məhsul belə, “əməkdaşları əvəz etməyə çalışan bir proqram” kimi təqdim oluna bilər. Süni intellekt alətləri də bəzən sadə bir funksiyanı yerinə yetirsə də, avtomatlaşdırma əleyhinə müzakirələrə çəkilir. Blokçeyn şirkətləri isə bu baxımdan daha da çətinlik çəkirlər, çünki bu texnologiyanın özü artıq emosional və tarixi yük daşıyır.
Aydın hekayə hər şeyi daha yüngülləşdirir.
Bu, o demək deyil ki, şirkətlər məhsullarını süni şəkildə “həddindən artıq şişirtməlidir”. Sadəcə insanlar nə ilə qarşı-qarşıya olduqlarını başa düşməlidirlər. Məhsulun ümumi mənzərəsi insanlara aydın olanda, onun dəyərini qəbul etmək və ətraflı tanış olmaq daha asan olur. Bu da ilkin qəbul prosesini asanlaşdırır.
Əgər bu ilkin anlayış yoxdursa, hər şey çətinləşir. Dəstək xidmətinə qeyri-müəyyən suallar gəlir, media məhsulun əsas üstünlüklərinə deyil, ikinci dərəcəli məsələlərə fokuslanır, təqdimatlar yanlış təsəvvürləri düzəltmək cəhdinə çevrilir.
Aydın və doğru hekayə isə insanlar arasında təbii şəkildə yayılmağa başlayır. Şirkətin təbliğatına ehtiyac olmadan, gündəlik söhbətlərdə məhsul daha tez və düzgün tanınır. Əks halda, texniki mükəmməllik belə, yanlış və yayılmış təsəvvürlərlə mübarizə apara bilmir.
Texnologiya üçün ilk təəssürat, əslində hekayədir.
Sürətlə dəyişən və emosional reaksiya doğuran texnologiya sahələrində qavrayış - əlavə bir məsələ deyil, məhsulun ayrılmaz hissəsidir. Yeni texnologiya uğur qazanmaq üçün "enəcək yerə" ehtiyac duyur. O yer isə istifadəçilərin ilkin hekayələridir. Əgər bu hekayə uyğun gəlirsə, məhsul inkişaf edə bilər. Yoxsa, ən yaxşı ideyalar belə ayaqda qalmaqda çətinlik çəkəcək.
Tənzilə Ağabalayeva
Köşə yazıları
Xəbər lenti
Bütün xəbərlərTramp Harvard Universitetindən 1 milyard dollar təzminat tələb edir
03.02.2026Bu kriptovalyuta Trampın adını daşıyacaq
03.02.2026Süni intellektə yönəlmə 25 illik proqram fəaliyyətinə son qoydu
03.02.2026İsrail və Azərbaycan memorandum imzaladı
03.02.2026Bakıda torpaq 15 faiz bahalaşacaq
03.02.2026Naxçıvan Ali Məclisinin İntizam komissiyasının rəhbərliyi seçilib
03.02.2026"Təhlükəsiz liman": Hindistan süni intellektin cənnətinə çevrilir
03.02.2026Cənubi Koreya vergi səbəbindən milyonçularını itirir
03.02.2026Texnologiya nə qədər ağıllı olsa da, düzgün hekayə olmadan dəyərsizdir - onu necə qurmaq olar?
03.02.2026"ATF" "Göyçay" qum-çınqıl yatağını 7 000 manata aldı
03.02.2026Cəmi bir uğurlu filmə baxmayaraq, dünya üzrə ən varlı komediyaçı milyarder odur
03.02.2026İlon Mask "xAI" üçün kripto mütəxəssisi axtarır
03.02.2026İnvestisiya şirkətlərinin dövriyyələrinin həcminə görə RENKİNQİ
03.02.2026Azərbaycanda saxta bank səhifələri yaradan hakerlər həbs edildi
03.02.2026“Pəncəli Ürəklər” sahibsiz heyvanlara dəstək aksiyası uğurla davam edir ®
03.02.2026Maksim Yevdokimov “Bir Ekosistem"də yeni vəzifəyə təyin olunub
03.02.2026Kredit sığortası ödənişlərində 16 minlik azalma
03.02.2026Hərbi prokurora yeni müavin təyin olundu
03.02.2026