Sakit okeanda 18 trilyonluq qiymətli metallar tapıldı: Onları çıxarmaq qadağandır

Sakit okeanın Meksika ilə Havay adaları arasında yerləşən, planetin ən az tədqiq olunmuş bölgələrindən birində nəhəng nadir metal yataqları aşkar edilib. Onların ümumi dəyərinin 18 trilyon dollara qədər olduğu bildirilir.

Valyuta.az libertatea.ro-ya istinadən xəbər verir ki, burada 21 milyard tondan çox süxur mövcuddur. Bu süxurlar “polimetal konkresiyalar” adlanır və ölçüləri alma və ya kiçik kartof boydadır. Onların tərkibində kobalt, manqan, nikel və mis kimi batareyalar, külək turbinləri, günəş panelləri və enerji şəbəkələri üçün vacib metallar var.

Bu ərazi Klayon–Klipperton zonası adlanır və təxminən 6 milyon kvadrat kilometr sahəni əhatə edir. Orta hesabla 5000 metr dərinlikdə yerləşən okean dibində bu daşların geniş sahələrdə yayıldığı müəyyən edilib. ABŞ Geoloji Xidmətinin məlumatına görə, burada təxminən 21,1 milyard ton ehtiyat var.

Analitiklərə əsasən, bu resursların tərkibində təxminən 6 milyard ton manqan, 270 milyon ton nikel, 230 milyon ton mis və 50 milyon ton kobalt mövcuddur. EY konsaltinq şirkətinin hesablamalarına görə, ümumi iqtisadi dəyər 18 trilyon dollara çatır.

Polimetal konkresiyalar adətən kiçik bir qabıq parçası, sümük və ya bərkimiş çöküntü ətrafında formalaşmağa başlayır. Milyonlarla il ərzində okean suyundakı metallar həmin nüvənin üzərinə qat-qat çökərək böyüyür.

Bu proses çox yavaşdır — onlar hər milyon ildə cəmi bir neçə millimetr böyüyür. Sakit okeanın dibində olanların əksəriyyətinin 2–10 milyon il yaşı var.

Bu metalların əsas problemi onların hələ tam öyrənilməmiş ekosistemlərdə yerləşməsidir. Həmin bölgədə növlərin 90 faizdən çoxunun elmi olaraq təsvir olunmadığı bildirilir.

Buna görə də ən azı 32 ölkə dərin dəniz mədənçiliyinə moratorium və ya müvəqqəti qadağa çağırışı edib. Bu ölkələr arasında Fransa, Almaniya, Braziliya, Çili, Kosta-Rika və bir sıra Sakit okean ada dövlətləri də var.

Paşa Məmmədli