Rusiya dollara qayıtmaq istəyir: "Bloomberg" detalları açıqladı

Kreml Ukraynadakı müharibə bitdikdən sonra ABŞ-la mümkün iqtisadi ittifaq barədə yeddi maddədən ibarət memorandum hazırlayıb. Sənəd Rusiyanın dollar hesablaşmalarına qayıtmasını və enerji və xammal sahəsində geniş əməkdaşlığı nəzərdə tutur.

Valyuta.az xəbər verir ki, "Bloomberg"in yazdığına görə, yüksək səviyyəli memorandumda Kremlə görə Rusiyanın və ABŞ-ın iqtisadi maraqlarının sülh sazişi imzalandıqdan sonra üst-üstə düşə biləcəyi yeddi sahə göstərilib. Sənəd ekologiyaya alternativ yerinə fosil yanacaq sahəsində birgə fəaliyyət, təbii qaz, dəniz nefti və kritik xammal sahəsində investisiyalar, həmçinin ABŞ şirkətləri üçün böyük gəlirlər əldə etmək imkanını nəzərdə tutur.

Rusiyanın yüksək vəzifəli rəsmiləri arasında paylaşılan təklif Kremlin potensial iqtisadi razılaşmalar üzrə taktikasına işıq tutur. Memorandumun mərkəzi elementi – Rusiyanın dollar hesablaşmalarına qayıtmasıdır. Bu addım Moskvanın siyasətində kəskin dəyişiklik demək olardı və qlobal maliyyə bazarına təsir göstərə bilər.

ABŞ artıq sülh sazişi çərçivəsində sanksiyaların mərhələli ləğvini nəzərdən keçirir ki, bu da dollar əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üçün əsas yaradar. Eyni zamanda memorandum daha geniş niyyətləri əhatə edir.

2022-ci ilin genişmiqyaslı işğalına qədər Rusiya dollardan asılılığı azaltmağa və Çinlə yaxınlaşmağa çalışırdı. Sanksiyalardan sonra Moskva alternativ valyutalarda, xüsusilə Çin və Hindistanla ticarəti genişləndirib.

Memorandumda əməkdaşlığın əsas istiqamətləri aşağıdakılardır:

* Rusiya aviaparkının modernləşdirilməsi üçün uzunmüddətli aviasiya müqavilələri və ABŞ-ın istehsalda iştirakı;
* Xüsusilə dəniz sahəsi və mürəkkəb yataqlarda neft və QPZ hasilatı üzrə birgə müəssisələr, ABŞ investorlarının əvvəlki itkilərinin kompensasiyası;
* ABŞ şirkətlərinin Rusiya bazarına qayıtması üçün güzəştli şərtlər;
* Süni intellektlə əlaqəli layihələr daxil olmaqla nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlıq;
* Dollar hesablaşmalarına qayıdış, o cümlədən enerji əməliyyatlarında;
* Strateji xammal – litium, mis, nikel və platina üzrə birgə fəaliyyət;
* AB və Çin üçün iqlim siyasətinə alternativ olaraq fosil yanacaq təşviqi.

Dollar hesablaşmalarına qayıdış ABŞ-ın maliyyə hakimiyyətinə yenidən tabe olma və Rusiyanın ABŞ təzyiqinə qarşı davamlılığını zəiflətmək deməkdir. Eyni zamanda bu, Tramp administrasiyasının Moskva-Pekin əlaqələrini zəiflətmək məqsədinə böyük qələbə gətirə bilər.

Qərb rəsmilərinə görə, təkliflərin bir hissəsi ABŞ və Avropa İttifaqı arasında Ukraynanın dəstəklənməsi ilə bağlı fikir ayrılıqlarını artırmağa yönəlmiş ola bilər. Digərləri isə uzaq perspektivli, lakin Vaşinqtonu maraqlandıra biləcək vəd olaraq qiymətləndirilir.

Buna baxmayaraq, Pekin sanksiyalardan sonra Rusiyanın hərbi sənayesi üçün komponentlərin əsas təminatçısı olaraq qalır ki, bu da Kremlin Çindən uzaqlaşmağa hazır olub-olmamasını şübhə altına alır. Sənəddə qeyd olunur ki, dollara qayıdış Rusiya valyuta bazarını genişləndirəcək, ödəniş balansının volatilliyini azaldacaq, ABŞ üçün isə dolların rezerv valyuta statusunu gücləndirəcək və Çinlə ABŞ arasında enerji qiymətlərinin tənzimlənməsinə kömək edəcək.

Paşa Məmmədli