Ofis işçiləri süni intellekt üçün "dayə"yə çevrilir - ARAŞDIRMA

Süni intellektin (Al) vaxt qazandıracağı vədlərinə baxmayaraq, bir çox ofis işçisi əksinə, iş həftəsinin xeyli hissəsini Al sistemlərinə nəzarət etməyə sərf edir. Tədqiqatçılar bu vəziyyəti “botsitting” – yəni şatbotlara “dayəlik etmək” adlandırır.

Valyuta.az-ın məlumatına görə, “Work AI Institute” tərəfindən Notre Dame, Stanford və Berkeli universitetlərinin tədqiqatçıları ilə birgə hazırlanan yeni hesabatda bildirilir ki, ofis əməkdaşları orta hesabla həftədə 6,4 saatı Al-ın idarə olunmasına sərf edir. Araşdırmada ABŞ, Böyük Britaniya və Avstraliyadan 6000 rəqəmsal peşə sahibi iştirak edib.

“Botsitting” anlayışı Al sistemlərinə kontekst vermək, cavabları yoxlamaq, səhvləri düzəltmək və ilkin olaraq hazır olmalı nəticələri “yenidən işləmək” kimi fəaliyyətləri əhatə edir. Müəlliflər bunun çox vaxt görünməyən və hesaba alınmayan əmək forması olduğunu vurğulayır.

Eyni zamanda respondentlərin 87%-i işdə Al-dan istifadə etdiyini, 75%-i isə bunun şəxsi məhsuldarlığı artırdığını bildirib. Lakin yalnız 13% təşkilat səviyyəsində real yaxşılaşma gördüyünü deyib. Tədqiqatçılar bunu “məhsuldarlıq paradoksu” kimi izah edir.

Araşdırmanın rəhbəri Rebekka Hainsin sözlərinə görə, “itirilmiş” məhsuldarlığın böyük hissəsi işçilərin gözləmədiyi əlavə işlərə gedir. O, botsitting-i yorucu, təkrarlanan və qiymətləndirilməyən əmək kimi təsvir edir.

Məlumatlara görə, bu cür işə daha çox vaxt sərf edən əməkdaşlar iş dəyişmək ehtimalı baxımından 73% daha yüksək risk daşıyır. Bir çox işçi müxtəlif Şİ sistemləri arasında məlumat köçürmək, səhvləri düzəltmək və əlavə kontekst vermək məcburiyyətində qalır və faktiki olaraq texnologiyalar arasında “vasitəçi” rolunu oynayır.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edir ki, şirkətlər iş proseslərini yenidən qurmasalar, Şİ-dən gözlənilən səmərə əldə olunmaya bilər. Uğurlu təşkilatlar sadəcə daha çox alət tətbiq etmir, həm də yeni iş axınları yaradır, keyfiyyət standartları müəyyən edir və əməkdaşları düzgün istifadə üçün hazırlayır.

Paşa Məmmədli