İpoteka ilə ev alıb kirayə vermək uğurlu investisiyadır?

Son illərdə Azərbaycanda ipoteka krediti hesabına mənzil alaraq onu kirayəyə vermək investisiya məqsədilə seçilən modellərdən birinə çevrilib. Bir çox şəxslər kirayədən əldə etdikləri gəlirlə aylıq ipoteka ödənişlərini qarşılamağa çalışırlar. Bəs bu yanaşma uzunmüddətli perspektivdə nə dərəcədə effektivdir?

Əmlak Ekspert Mərkəzinin direktoru Ramil Osmanlı Valyuta.az-a bildirib ki, Azərbaycanda daşınmaz əmlak hələ də əsas investisiya alətlərindən biri olaraq qalır.

Onun sözlərinə görə, son illərdə investisiya məqsədilə seçilən əmlak növündə də dəyişiklik baş verib: “Əvvəllər investorlar daha çox qeyri-yaşayış və kommersiya təyinatlı obyektlərə üstünlük verirdilərsə, hazırda kiçikölçülü mənzillərə maraq sürətlə artır. Bunu həmin mənzillərin kirayə qiymətlərinin yüksək olması və gəlirlilik səviyyəsinin kommersiya obyektlərinə yaxın, bəzi hallarda isə onlardan daha yüksək olması ilə əlaqələndirmək olar”.

R.Osmanlı bildirib ki, kiçik mənzillərin digər üstünlüyü onların daha tez kirayə verilməsidir: “Kommersiya obyektləri boşaldıqdan sonra yenidən kirayəçi tapılması üçün bəzən 2-3 ay, hətta daha çox vaxt tələb olunur. Bu isə ilin müəyyən dövründə gəlir itkisinə səbəb olur və obyektin orta aylıq gəlirliliyini aşağı salır. Məsələn, aylıq 3 min manat kirayə gətirən obyekt 3-4 ay boş qalarsa, illik hesablamada orta aylıq gəliri 2 500-2 600 manat səviyyəsinə düşür. Bu isə investor üçün əlavə risk yaradır. Məhz bu səbəbdən insanlar kiçikölçülü mənzillərə daha çox üstünlük verir və son dövrlərdə ipoteka krediti hesabına mənzil alaraq onu kirayəyə verənlərin sayı da artır”.

Ekspert bildirib ki, ipoteka ilə ev götürüb onu kirayəyə vermək modeli əsasən aylıq gəliri yüksək olmayan, lakin müəyyən ilkin kapitala malik şəxslər tərəfindən seçilir: "Belə şəxslər kirayədən əldə etdikləri gəlirlə ipoteka ödənişlərini qarşılamağa çalışırlar. Lakin hesab edirəm ki, bu, ən uğurlu investisiya modeli deyil.

Bunun əsas səbəbi əksər hallarda mənzilin aylıq kirayə haqqının ipoteka üzrə aylıq ödənişdən aşağı olmasıdır. Nəticədə mənzil sahibi kredit ödənişini tamamlamaq üçün hər ay əlavə vəsait ayırmalı olur. Bundan başqa, daşınmaz əmlakın istismarı zamanı gözlənilməz təmir və digər xərclər də yaranır ki, onların qarşılanması da mülkiyyətçinin üzərinə düşür.

Xüsusilə köhnə yaşayış fonduna aid mənzillərin şəhərsalma və infrastruktur layihələri çərçivəsində söküntüyə məruz qalması ehtimalı nəzərə alınmalıdır. Bu mənada hesab edirəm ki, uzunmüddətli investisiya üçün o qədər də əlverişli deyil. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda daşınmaz əmlak bazarında qiymətlər uzun illərdir artım dinamikası nümayiş etdirir və ciddi ucuzlaşma müşahidə olunmur. Bu baxımdan daşınmaz əmlak insanlar üçün hələ də əsas investisiya alətlərindən biri olaraq qalır və ona maraq yüksəkdir".

Sərvanə Rəmixanova