Expressbank-ın mənfəəti kəskin azaldı - TƏHLİL

Faiz xərcləri və ehtiyatlar Expressbank-ın mənfəətinə təzyiq göstərir

2025-ci ilin maliyyə nəticələrinə əsasən, Expressbank dövrü 7,3 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,9 milyon manat və ya 35% azalmadır (ötən il: 11,2 milyon manat).

Valyuta.az bankın maliyyə hesabatına istinadən bildirir ki, mənfəətin azalması əsasən faiz xərclərinin artması və mümkün zərərlər üçün yaradılan ehtiyatların böyüməsi ilə izah olunur.

Faiz gəlirləri artır, lakin xərclər mənfəət marjasını daraldır

Bankın faiz gəlirləri ötən illə müqayisədə 20,8% artaraq 82,7 milyon manata yüksəlib. Artım əsasən müştərilərə verilmiş kreditlərdən əldə olunan gəlirlər hesabına baş verib – bu gəlirlər 23,2% artımla 79 milyon manata çatıb.

Bununla yanaşı, faiz xərcləri də kəskin artaraq 29,1 milyon manat olub ki, bu da illik 47,2% artım deməkdir. Xərclərdəki bu yüksəliş, əsasən depozitlər üzrə öhdəliklərin daha yüksək faizlə cəlb olunması ilə bağlıdır.

Nəticədə, xalis faiz gəliri 53,6 milyon manat təşkil edib. Bu rəqəm illik 10,1% artıma baxmayaraq, xərclərin daha sürətli artımı fonunda zəif nəticə hesab olunur.

Qeyri-faiz gəlirləri zəifləyib, xərclər isə artıb

Bankın qeyri-faiz gəlirləri 18,9 milyon manat təşkil edib ki, bu da ötən illə müqayisədə 7,9% azalmadır. Gəlirlərin zəifləməsi əsasən komissiya gəlirlərindəki azalma və digər gəlir mənbələrinin zəifləməsi ilə bağlıdır. Komissiya gəlirləri 15,1 milyon manat, digər fəaliyyətlərdən əldə olunan gəlirlər isə 627 min manat səviyyəsində olub (ötən il: 1,1 milyon manat). Bu arada, xarici valyuta əməliyyatlarından əldə olunan gəlir 3,2 milyon manat təşkil edib.

Eyni dövrdə qeyri-faiz xərcləri də artaraq 53,1 milyon manata yüksəlib. Hesabatda bu xərclərin strukturuna baxdıqda, 26 milyon manatın əməkhaqqı və kompensasiya ödənişlərinə, 8,2 milyon manatın inzibati xərclərə, 17 milyon manatın isə digər fəaliyyətlərlə bağlı xərclərə yönəldiyi görünür. Bu artım, qeyri-faiz gəlirlərindəki azalma ilə birlikdə, bankın mənfəətinə mənfi təsir göstərib.

Aktivlər artıb, kredit portfeli genişlənib

Bankın cəmi aktivləri 666,7 milyon manata çatıb ki, bu da illik 7,5% və ya 46,6 milyon manat artım deməkdir. Aktiv artımı əsasən müştərilərə verilmiş kreditlərin həcminin böyüməsi ilə bağlıdır. Belə ki, kredit portfeli 501,9 milyon manatdan 549,7 milyon manata qədər artıb (9,5% artım).

Kreditlərin strukturunda istehlak kreditləri 228,3 milyon manat, biznes kreditləri 199,2 milyon manat, daşınmaz əmlak kreditləri isə 122,1 milyon manat təşkil edib. Ən kəskin artım biznes kreditləri üzrə qeydə alınıb – bu kateqoriya ildə 34 milyon manat və ya 20,6% artıb. Bu dinamika, kredit risklərinin yüksəlməsi ehtimalını artırır.

Öhdəliklərdə artım müşahidə olunur – bahalı resurslar riski artırır

Bankın cəmi öhdəlikləri 540,4 milyon manat olub. Bu göstərici illik 12,2% artım deməkdir. Əsas artım depozit portfelindəki böyümə ilə bağlıdır. Belə ki, depozitlər 262 milyon manatdan 311 milyon manata yüksəlib. Onun da böyük hissəsi – 259,7 milyon manatı fiziki şəxslərin depozitləridir.

Eyni zamanda, bankın kredit təşkilatları və digər maliyyə institutları qarşısında öhdəlikləri 197,5 milyon manata çatıb. Bu, bankın xarici və daxili mənbələrdən bahalı resurslar cəlb etdiyini göstərir ki, bu da gələcək dövrlərdə faiz xərclərinin artması riskini yüksəldir.

Kapital azalır, adekvatlıq göstəricisi zəifləyir

2025-ci ilin sonuna bankın cəmi kapitalı 126,4 milyon manat təşkil edib. Bu, ötən illə müqayisədə 12,4 milyon manat və ya 8,9% azalmadır. Azalma əsasən bölüşdürülməmiş mənfəət və ehtiyatların azalması ilə bağlıdır.

Əgər bu tendensiya davam edərsə, aktivlərin artımı fonunda bankın kapital adekvatlığı göstəricilərinə mənfi təsir göstərə bilər.

Ümumilikdə isə Expressbank ötən ili mənfəətlə başa vurub. Lakin faiz xərclərinin artması, qeyri-faiz gəlirlərində zəifləmə və ehtiyatların genişləndirilməsi mənfəət marjasını azaldır.

Hazırkı şəraitdə kredit portfelinin keyfiyyəti və xərclərin səmərəli idarəolunması, bankın maliyyə dayanıqlılığını qorumaq üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Aydın