Süni intellektdə "qırmızı xətt" mübahisəsi iki texnologiya nəhəngini qarşı-qarşıya gətirdi

Süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən iki böyük şirkət – “Anthropic” və “OpenAI” arasında rəqabət etik sərhədlər və hərbi müqavilələr səbəbindən indiyədək görünməmiş dərəcədə kəskinləşib. 

Valyuta.az xəbər verir ki, “Anthropic” şirkətinin baş direktoru Dario Amodei rəqibi Sem Altmanı və “OpenAI”ın ABŞ Müdafiə Nazirliyi ilə imzaladığı son müqaviləni sərt şəkildə tənqid edib.

Amodei mediaya sızdırılan daxili qeyddə “OpenAI”ın ordu ilə qurduğu bu əlaqəni “təhlükəsizlik teatrı” kimi xarakterizə edib. İki şirkət arasında yaranan böhranın mərkəzində isə süni zəkanın kütləvi nəzarət sistemlərində və ya avtonom silahlarda istifadə olunub-olunmaması məsələsi dayanır.

Ötən həftə “Anthropic” ABŞ Müdafiə Nazirliyinin texnologiyalarına “məhdudiyyətsiz çıxış” tələbi ilə razılaşmayaraq danışıqları dayandırıb. Hazırda ordu ilə 200 milyon dollarlıq əməkdaşlığı olan şirkət texnologiyasının kütləvi nəzarət fəaliyyətlərində və ya avtonom silah sistemlərində istifadə edilməyəcəyinə dair qəti təminat tələb edir. Lakin nazirlik bu şərtləri qəbul etmək əvəzinə diqqətini “OpenAI”a yönəldib. Sem Altman “Anthropic” üçün həssas sayılan qırmızı xətlərin onların müqavilələrində də qorunduğunu iddia etsə də, Amodei bu açıqlamaları reallığı əks etdirməyən “uzlaşmacı” imic yaratmaq cəhdi kimi qiymətləndirir.

Müzakirənin hüquqi tərəfi əslində söz seçimində gizlənir. “Anthropic” nazirliyin süni intellekti “istənilən qanuni məqsəd” üçün istifadə etmək israrına qarşı çıxır. Şirkət bildirir ki, bu gün qanunsuz hesab edilən bir tətbiqin gələcəkdə dəyişən qanunlarla qanuni hala gətirilə biləcəyindən narahatdır. “OpenAI” isə yayımladığı bloq yazısında müqavilələrinin bütün qanuni məqsədləri əhatə etdiyini, lakin kütləvi nəzarətin artıq qanunsuz sayıldığını qeyd edib. Tənqidçilər bu yanaşmanın riskli olduğunu vurğulayır və “qanuni” anlayışının siyasi şəraitə görə dəyişə biləcəyini xatırladır.

Bu etik mübahisə istifadəçilər arasında da ciddi rezonans doğurub. “OpenAI”ın ordu ilə əməkdaşlıq xəbərlərindən sonra ChatGPT tətbiqinin silinmə göstəricilərində 295 faiz artım qeydə alınıb. Amodei bunu ictimaiyyətin “OpenAI”ın addımlarını şübhəli hesab etməsinin və bu prosesdə “Anthropic”i daha prinsipial görməsinin sübutu kimi qiymətləndirir. “Anthropic”in tətbiq mağazalarında ikinci yerə yüksəlməsi də bu imicin kommersiya uğuruna çevrildiyini göstərir.

Amodeinin əsas narahatlığı rəqib şirkətin bu vəziyyəti ictimaiyyətlə əlaqələr baxımından uğur kimi təqdim edərək öz əməkdaşlarını inandırmağa çalışmasıdır. Onun fikrincə, “OpenAI” “hər şey nəzarət altındadır” görüntüsü yaradaraq ictimai rəyin idarə olunmasına çalışır. Amodei hesab edir ki, real təhlükəsizlik gözqamaşdırıcı razılaşmalarla deyil, sui-istifadələrin qarşısını alacaq sərt qaydalarla təmin edilə bilər.

Paşa Məmmədli