Ən varlı 1% sərvətini necə idarə edir?

Maliyyə sahəsində fəaliyyət göstərən və “Minority Mindset” adlı “YouTube” kanalı ilə tanınan Cəsprit Sinq ən varlı 1%-in sərvətini necə idarə etdiyini izah edən məşhur video yayımlayıb. Onun sözlərinə görə, bu proses bir neçə gəlir mənbəyi vasitəsilə sərvətin artırılması ilə başlayır.

Bununla belə, əsas məsələ təkcə nə qədər qazandığınız deyil, qazandığınız vəsaiti necə xərclədiyiniz və yığdığınızdır.

Sinq və digər maliyyə ekspertləri büdcə planlamasında 75/15/10 qaydasını tövsiyə edirlər. Bu, sadə konsepsiyadır və əgər əsas xərclərinizi qarşılamaq üçün kifayət qədər gəliriniz varsa, bu formuldan istifadə etmək mümkündür.

Aşağıda Sinqin tövsiyələrinə əsasən gəlirin necə bölüşdürülməli olduğu izah edilir:

Gəlirin 75%-i (və ya daha azı) yaşayış xərclərinə yönəldilməlidir.

Maliyyənizi elə təşkil etməlisiniz ki, gəlirinizin 75%-dən çoxu yaşayış xərclərinə sərf olunmasın. Buraya ipoteka və avtomobil krediti kimi sabit xərclər, həmçinin istirahət, restoran və əyləncə kimi dəyişkən xərclər daxildir.

Əgər qazancınız xərclərinizi qarşılamağa belə kifayət etmirsə və ödənişlərdən sonra 25% vəsait qalmırsa, xərcləri azaltmaq və gəliri artırmaq yollarını nəzərdən keçirməyin vaxtıdır.

Bütün abunəlikləri gözdən keçirib bəzilərini ləğv edə bilərsiniz. Daha ucuz avtomobil seçmək mümkündür. Ekstremal vəziyyətdə isə müəyyən müddətə ailə üzvləri və ya dostlarla birlikdə yaşamaqla qənaət etmək variantı da nəzərdən keçirilə bilər.

Gəliri artırmaq üçün əlavə işlə məşğul olmaq və ya iş yerində maaş artımı tələb etmək tövsiyə olunur.

15% investisiyalara yönəldilməlidir:

Sinq gəlir gətirən aktivlərin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb. Gəlirin 25%-ni azad etdikdən sonra səhmlərə, qarşılıqlı fondlara, ETF-lərə və ya daşınmaz əmlaka investisiya etməyə başlamaq tövsiyə olunur.

“ Ən varlı insanlar pullarını iş yerlərindən qazanmırlar”, – deyə Sinq bildirib. “Onlar pullarını aktivlərindən qazanırlar”.

Təqaüd dövrünü maliyyələşdirməyə kömək edə biləcək dividend gətirən investisiyalara üstünlük vermək məsləhət görülür. Sinqin sözlərinə görə, əsas məqsəd passiv gəlir əldə etməkdir. Müəyyən mərhələdə, hətta pensiyaya çıxmadan əvvəl belə, insan passiv gəlir hesabına yaşaya bilməlidir.

10% yığıma ayrılmalıdır:

Gələcək üçün investisiya etmək rahat pensiya təmin edə bilər. Lakin qısamüddətli fövqəladə xərclər üçün ayrıca yığım hesabının olması da vacibdir. Sinq kimi ekspertlər gəlirin 10%-nin yüksək faizli əmanət hesabında və ya pul bazarı hesabında saxlanılmasını tövsiyə edirlər ki, fövqəladə hallarda vəsaitə asan çıxış mümkün olsun. Məsləhət görülür ki, ən azı altı aydan bir ilə qədər yaşayış xərclərini qarşılayacaq məbləğdə vəsait ehtiyat kimi toplansın.

İkinci iş və ya əlavə qazanc yolu ilə daha çox gəlir:

Əgər gəliriniz yalnız aylıq xərcləri güclə qarşılayırsa, bu tövsiyələr çətin görünə bilər. Sinq bildirir ki, əsas məsələ gəlirin 15%-i hesabına passiv gəlir formalaşdırmaqdır. Lakin investisiya üçün böyük məbləğ yoxdursa, passiv gəliri artırmağın iki yolu var.

“Passiv gəliri artırmaq istəyirsinizsə, iki variant var”, – deyə Sinq bildirib. “Ya daha yüksək pul axını əldə etmək üçün daha riskli sahələrə investisiya edirsiniz, ya da daha çox vəsait yatıraraq pul axınını artırırsınız”.

Onun sözlərinə görə, daha riskli investisiyalar belə müəyyən gəlir həddinə malikdir. Həqiqi sərvət yaratmağın yolu isə daha çox qazanmaq və bu qazancı investisiyaya yönəltməkdir.

“Hazırda daha çox pul qazanmaq üçün çalışsanız, əldə etdiyiniz gəliri passiv gəlir yaratmaq üçün istifadə edə bilərsiniz”, – deyə Sinq vurğulayıb.

Müasir iqtisadi şəraitdə bir çox insanlar üçün bu, əlavə işlə məşğul olmaq və ya yeni biznes fəaliyyətinə başlamaq demək ola bilər.

Tənzilə Ağabalayeva