Dollar Yaxın Şərqdə gərginliyin yeni dalğası fonunda yüksəlir

ABŞ dolları martın 23-ü, bazar ertəsi günü Yaxın Şərqdə münaqişənin kəskinləşməsi fonunda möhkəmlənib. Bu vəziyyət investorların riskə marağını azaldaraq təhlükəsiz aktivlərə tələbatı artırıb.

Valyuta.az "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, paralel olaraq Asiya fond bazarları eniş göstərib, qlobal əhval-ruhiyyənin ənənəvi göstəricisi sayılan Avstraliya dolları isə nəzərəçarpacaq dərəcədə zəifləyib. Yapon yeni də mövqelərini itirib və bu, Yaponiya hökumətini valyuta bazarını sabitləşdirmək üçün müdaxiləyə hazır olduğunu bəyan etməyə vadar edib.

Həftəsonundan sonra münaqişənin deeskalasiyası ilə bağlı ümidlər puça çıxıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın enerji infrastrukturuna zərbələr endirməklə hədələyib. Tehran isə cavab olaraq qonşu ölkələrdəki obyektlərə hücum edəcəyini və neft təchizatının əsas marşrutu olan Hörmüz boğazını bağlı saxlayacağını bildirib.

Bazar ertəsi qarşıdurma daha da genişlənib: İsrail Tehrana genişmiqyaslı zərbələr endirdiyini açıqlayıb, Səudiyyə Ərəbistanı isə Ər-Riyada iki ballistik raketin atıldığını bəyan edib. Bu fonda Beynəlxalq Enerji Agentliyinin direktoru Fatih Birol xəbərdarlıq edib ki, mövcud böhran miqyasına görə artıq 1970-ci illərin enerji şoklarını geridə qoyur və dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradır.

Analitiklər bildirirlər ki, bazarlar enerji şokundan qazanan və zərər çəkən ölkələri daha aydın şəkildə fərqləndirməyə başlayıb. Enerji daşıyıcılarının yüksək qiymətlərindən faydalanan iqtisadiyyatlar daha üstün mövqedədir, idxalçılar – xüsusilə avrozona və Yaponiya – isə təzyiq altındadır.

Valyuta bazarında dolların əsas valyutalara qarşı məzənnəsini əks etdirən indeks 0,29% artaraq 99,83 səviyyəsinə yüksəlib. Avro 1,1526 dollara, funt sterlinq 1,329 dollara qədər ucuzlaşıb, yeni isə dollara qarşı 159,55 səviyyəsinə qədər zəifləyib.

İnvestorlar artıq monetar siyasətlə bağlı gözləntilərini yenidən nəzərdən keçirirlər. Əgər əvvəllər bazar bu il ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi tərəfindən ən azı iki faiz endirimi gözləyirdisə, indi hətta bir endirim belə az ehtimallı görünür. Əvəzində, enerji qiymətlərinin bahalaşmasının yaratdığı inflyasiya təzyiqi səbəbindən mərkəzi banklar daha sərt siyasətə meyl edir.

"Əgər bazarlar ABŞ-da monetar siyasətin sərtləşmə dövrünü nəzərə alsa, bizim fikrimizcə, ABŞ dolları bütün valyutalara qarşı əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmlənəcək", deyə "Commonwealth Bank of Australia"nın beynəlxalq iqtisadiyyat üzrə rəhbəri Cozef Kapurso bildirib.

Paşa Məmmədli