"Universiteti bitirdiyi il ixtisası üzrə ilk işinə başlayanlara sınaq müddəti qoyula bilməz"

Bəzi iş yerlərində işçini işə qəbul etməzdən əvvəl sınaq müddəti tətbiq olunur. Bu müddət bəzi hallarda 3 gün, bəzi hallarda 1 həftə, bəzən isə daha uzun olur. İş yerlərində sınaq müddətinin maksimum həddi nə qədər müəyyən edilib? Sınaq müddəti nəyə əsasən təyin edilir?

İnsan resursları üzrə menecer, əmək və sosial münasibətlər üzrə ekspert Leyla Əsədullayeva Valyuta.az-a bildirib ki, sınaq müddəti Əmək Məcəlləsində dəqiq şəkildə tənzimlənir və işəgötürənə bu hüquq verilir: "Sınaq müddətinin əsas məqsədi işçinin peşəkarlıq səviyyəsini, əmək funksiyalarını yerinə yetirmək bacarığını və tutduğu vəzifəyə uyğunluğunu yoxlamaqdır. İşəgötürən sınaq müddətini təyin edib-etməməkdə sərbəstdir. Bu, onun hüququdur və praktikada geniş tətbiq olunur”.

L.Əsədullayevanın sözlərinə görə, qanunvericiliyə əsasən sınaq müddətinin maksimal həddi 3 aydır və bu müddətdən artıq sınaq tətbiq edilə bilməz: "Sınaq müddəti konkret olaraq 3 gün, 1 həftə və ya digər müddətlərdə müəyyən edilə bilər, lakin bununla bağlı müəyyən şərtlər mövcuddur. Belə ki, 2 aya qədər müddətə bağlanan əmək müqavilələrində sınaq müddəti müəyyən edilmir. Əgər əmək müqaviləsi 2 aydan 6 aya qədər müddətə bağlanıbsa, bu halda sınaq müddəti maksimum 2 həftə, yəni 14 gündən çox ola bilməz. 6 aydan artıq müddətə bağlanan əmək müqavilələrində isə maksimum 3 ay sınaq müddəti tətbiq oluna bilər.

Ekspert əlavə edib ki, bəzi kateqoriyadan olan şəxslərə sınaq müddəti tətbiq edilmir: "Təhsil müəssisəsini yeni bitirərək ixtisası üzrə ilk iş yerinə qəbul olunan şəxslərə sınaq müddəti qoyulmur. Eyni zamanda, ödənişli seçkili vəzifələrə seçilmiş və ya müsabiqə yolu ilə işə qəbul olunmuş şəxslər də bu qaydadan istisnadır. Bundan əlavə, 18 yaşı tamam olmamış şəxslərə, hamilə qadınlara, 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınlara, eləcə də uşağını təkbaşına böyüdən kişi və qadınlara sınaq müddəti tətbiq edilmir".

L.Əsədullayeva vurğulayıb ki, sınaq müddəti yalnız işə qəbul zamanı müəyyən edilə bilər: "Sonradan əmək müqaviləsinə dəyişiklik edərək sınaq müddəti əlavə etmək mümkün deyil və bu, qanunvericiliyə ziddir".

Sərvanə Rəmixanova