"Tesla"nın səhmləri ucuzlaşıb, mövqeyi zəifləyir

"Tesla"nın böyümə hekayəsi artıq sarsıntılı görünməyə başlayır.

Valyuta.az xəbər verir ki, elektrik avtomobillərinin illərlə artan tədarükündən sonra şirkət iqtisadi problemlərlə üzləşib. Ümumiyyətlə elektrikli avtomobillərə tələbat o qədər azalır ki, ənənəvi istehsalçılar iddialı planlarından geri çəkilirlər. Məsələn, Çində daha ucuz alternativlər istehsal olunması "Tesla"nın belə demək mümkünsə, "naharını" yeyir.

Elon Maskın şirkətinin tədarükləri pandemiya başlayandan bəri ilk dəfə 2024-cü ilin birinci rübündə azaldı. Daha sonra şirkətin istehsal gücü 2023-cü ilin dördüncü rübündən 20% və 2023-cü ilin birinci rübündən isə 9% azalaraq 386.810 avtomobilə qədər enib. "Tesla"  50.000-dən çox  elektrikli avtomobil istehsal edib. Bu da, onun tədarük etdiyindən daha çoxdur.

Şirkət bu yaxınlarda gəliri artırmaq üçün bəzi addımlar atıb. "Tesla"  avtomobillərə "Self-Driving" (tam avtonom olmayan rejim) sistemi əlavə etmək istəyir ki, bu da çox bahalıdır. "Tesla" bu yaxınlarda tam "Self-Driving" üçün aylıq abunə qiymətini 199 dollardan 99-a endirib. Bu güzəşt kömək edə bilsə, şirkət gəlirlərini artıracaq. Digər tərəfdən xərcləri azaltmaq üçün "Tesla" işçi qüvvəsinin 10 faizindən çoxunu ixtisar etməyi planlaşdırır ki, bu da təxminən 14 000 nəfərə bərabərdir. Belədə çətinlikləri nəzərə alsaq, pandemiya dövründən bəri səhmlərin təxminən 60% dəyər itirməsi təəccüblü deyil.

Səhm itkisindən sonra belə, "Tesla" təxminən 525 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilir. Bu arada şirkətin rəqiblərindən "General Motors" 50, "Ford" 49, "Toyota" 332 milyard dollar olaraq qiymətləndirilir. Göründüyü kimi "Tesla"nın dəyəri hələ də hər üçünün cəmindən bahadır. 2023-cü ildə "Tesla" 1,81 milyon, "Toyota" isə 10 milyondan çox avtomobil satıb. "Tesla"nın yüksək qiymətinin səbəbi şirkətin avtomobil istehsalı ilə yanaşı başqa işlərlə də məşğul olması ilə izah edilir. Məsələn, Maskın rəhbərlik etdiyi şirkət günəş panelləri satırlar. Lakin yüksək faiz dərəcələrinə baxmayaraq, aşağı tələb və daha yeni texnologiyaların inkişafı səbəbindən onlara sənayedə tələbat azalmaqadır.  Analitiklər bu il yaşayış evlərində günəş enerjisi satışlarının 13 faiz azalacağını gözləyir. Təbii ki, günəş enerjisi və "batareya bankı" birlikdə tələb olunduğu üçün, belə bir vəziyyətdə "Tesla"nın batareya biznesi də zərər görə bilər. 

2023-cü ilin sonunda şirkətin təxminən 29 milyard dollar nağd büdcəsi və qısamüddətli investisiya yatırımları var idi. Lakin bu, "Tesla" üçün nəfəs olsa da, daha böyük işlərə kifayət etmir.  "Tesla" səhmlərini inanılmaz zirvələrə çatdıran hekayə, bu gün bir neçə il əvvəl olduğu qədər cəlbedici görünmür. Şirkətin qiymətləndirilməsi hələ də zəif olduğu üçün yeni səhmlərin yatırılması inanılmaz dərəcədə riskli hesab edilir. 

Müxtəlif nəşrlərdə "Tesla"nın ümumi mövqeyinin zəiflədiyi, səhmlərin 60 faizinin ucuzlaşdığı bildirilir.

Elmir