Süni intellektin gizli düşməni: Ofislərdə işsizlik qorxusu böyüyür

Şirkətlərin süni intellektə yönəltdiyi böyük investisiyalar həmişə gözlənilən gəliri vermir. Əgər siz də oxşar vəziyyətlə üzləşmisinizsə, problemi texnologiyada deyil, həmin texnologiyadan istifadə edəcək insanlarda və onların motivasiyasında axtarmaq lazım ola bilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, konsaltinq nəhəngi "Forrester"in son hesabatına görə, işçilərin yeni alətlərdən istifadə etməyə hazır olmaması korporativ uğuru məhdudlaşdıran əsas amildir. Bir çox işçi süni intellektin işini əlindən alacağından qorxur və bu texnologiyanı necə istifadə edəcəyini kifayət qədər öyrənmir. Bu vəziyyət iş yerlərində inkişafı dayandıran görünməz bir maneə yaradır.

"Forrester"in məlumatlarına görə, qərarvericilərin 81 faizi süni intellekt köməkçilərinin işçilərə dəstək olmalı olduğunu düşünür. Lakin gözlənti ilə real vəziyyət arasında ciddi fərq var. Araşdırmalar ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Fransa və Avstraliya kimi ölkələrdə işçilərin son bir ildə süni intellekt savadlılığı baxımından demək olar ki, irəliləyiş əldə etmədiyini göstərir. Bu durğunluğun iki əsas səbəbi var: birincisi, şirkətlərin texniki olmayan heyətə kifayət qədər təlim keçməməsi. Təşkilatların yalnız yarısı ümumi təlim verir, “doğru sorğu yazma” (prompt) təlimi isə cəmi 23 faiz şirkətdə mövcuddur.

İkinci və daha kritik səbəb isə işçilərin hiss etdiyi iş itkisi qorxusudur. 2025-ci ildə genişmiqyaslı ixtisar dalğası yaşanmasa da, rəhbərlərin açıqlamaları bu narahatlığı artırır. Keçən il aparılan sorğuya görə, hər iki menecerdən biri süni intellekti xərcləri azaltmaq üçün bir vasitə kimi görür. Bəzi liderlər isə giriş səviyyəli vəzifələri azaltmağı açıq şəkildə planlaşdırdıqlarını bildirir.

İşçilərin 43 faizi növbəti beş ildə avtomatlaşdırma səbəbilə kütləvi iş itkiləri gözləyir, hər dörd nəfərdən biri isə öz iş yerinin risk altında olduğunu düşünür. Bu vəziyyət işçilərin süni intellektdən uzaqlaşmasına və texnologiyaya qarşı müqavimət göstərməsinə səbəb olan güvənsizlik mühiti yaradır.

"PwC" kimi beynəlxalq şirkətlərin hesabatları da oxşar mənzərəni təsdiqləyir. Bir çox CEO tətbiq edilən investisiyalara baxmayaraq süni intellektin nə gəlirləri artırdığını, nə də xərcləri azaltdığını etiraf edir.

Həll yolu isə süni intellekti “təhlükə” deyil, “imkan” kimi təqdim etməkdən keçir. Sadəcə rəsmi təlimlər deyil, işçilərin bir-birindən öyrəndiyi sosial öyrənmə modelləri daha effektiv nəticə verir.

Süni intellekt savadlılığını strateji prioritetə çevirən və işçisinə “səni bu texnologiya ilə gücləndirəcəyik” mesajını verən şirkətlər uzunmüddətli perspektivdə daha güclü rəqabət üstünlüyü əldə edir. Əks halda, milyonlarla dollar dəyərində proqram təminatı sadəcə qorxu yaradan bahalı vasitələr olaraq qala bilər.

Paşa Məmmədli