Süni intellekt dövründə yüksələn yeni iş sahələri

Texnologiyanın inkişafı tarix boyu yeni peşələrin yaranmasına səbəb olub. Lakin süni intellektin (AI) sürətli yüksəlişi bu prosesi əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha köklü və daha sürətli şəkildə dəyişir. Artıq AI yalnız proqram təminatı və avtomatlaşdırma vasitəsi deyil, bütöv iqtisadi ekosistemi formalaşdıran yeni əmək modellərinin əsasına çevrilir. Bu transformasiya nəticəsində klassik peşələrin yanında əvvəllər mövcud olmayan tamamilə yeni iş sahələri yaranmağa başlayıb.

Valyuta.az sözügedən iş sahələrini təqdim edir. 

İnsan və AI əməkdaşlığına əsaslanan yeni model

Son dövrlərdə ortaya çıxan platformalardan biri insanların süni intellekt agentləri ilə birlikdə işləməsini təmin edən sistemlərdir. Bu platformalarda AI müxtəlif tapşırıqları yerinə yetirmək üçün real insanlara müraciət edir. Məsələn, məhsulun çatdırılması, fiziki iştirak tələb edən görüşlər və ya vizual materialların hazırlanması kimi işlər AI tərəfindən planlaşdırılır, lakin icrası insan tərəfindən həyata keçirilir.

Bu model “hibrit işçi qüvvəsi” adlandırılır. Yəni qərar və koordinasiya süni intellektə, fiziki icra isə insana məxsus olur. Belə yanaşma xidmət sektorunda tamamilə yeni əmək bazarı seqmenti yaradır.

Virtual influenserlər: rəqəmsal simalar real bazara daxil olur

Sosial media və reklam sahəsində də ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur. Süni intellekt vasitəsilə yaradılan virtual influenserlər artıq real istifadəçilərlə eyni platformalarda fəaliyyət göstərir, brendlərlə əməkdaşlıq edir və böyük auditoriya toplayır.

Bu rəqəmsal personajlar:

fasiləsiz kontent istehsal edə bilir,

yaş, məkan və fiziki məhdudiyyətlərdən asılı olmur,

brend strategiyasına tam uyğun şəkildə idarə olunur.

Nəticədə marketinq sahəsində insan influenserlərlə yanaşı, AI tərəfindən yaradılmış “rəqəmsal simalar” da yeni reklam alətinə çevrilir.

AI kontent studiyaları: yaradıcı sənayenin yeni mərhələsi

Süni intellekt yalnız fərdi istifadə üçün deyil, şirkətlər üçün də istehsal infrastrukturu rolunu oynamağa başlayıb. Bir çox təşkilat artıq reklam kampaniyalarını, sosial media strategiyalarını və vizual materiallarını AI əsaslı kontent studiyalarına həvalə edir.

Bu studiyalar:

məzmunun ideyadan yayıma qədər bütün mərhələsini idarə edir,

hüquqi uyğunluğu və müəllif hüquqlarını yoxlayır,

məlumatın mənbəyini və orijinallığını təsdiqləyir.

Beləliklə, “yaradıcı istehsal” anlayışı texnologiya ilə daha sıx inteqrasiya olunur.

“Human-in-the-loop” - insan nəzarəti yenidən ön plana çıxır

AI-nin geniş tətbiqi ilə yanaşı, onun yaratdığı nəticələrin yoxlanılması üçün yeni rol formalaşıb. “Human-in-the-loop” adlandırılan bu mütəxəssislər süni intellektin hazırladığı materialları analiz edir, faktların doğruluğunu yoxlayır və etik riskləri qiymətləndirir.

Deepfake texnologiyalarının yayılması, məlumat manipulyasiyası və saxta kontent riskləri bu peşəni xüsusilə vacib edir. Artıq keyfiyyətə nəzarət yalnız texniki proses deyil, ayrıca ekspertlik sahəsinə çevrilib.

AI agentlərinin idarə olunması – şirkətlərdə yeni əməliyyat strukturu

Süni intellekt sistemləri getdikcə daha mürəkkəb funksiyalar yerinə yetirdikcə onların idarə olunması üçün ayrıca əməliyyat sahəsi yaranır. Bu sahə “Agent Operations” və ya qısaca “Agent Ops” kimi tanınır.

Bu istiqamətdə çalışan mütəxəssislər:

AI sistemlərinin necə işlədiyini izləyir,

performansı və xərcləri analiz edir,

səhvlərin səbəblərini müəyyənləşdirir,

texnologiyanın təhlükəsiz şəkildə real biznes proseslərinə inteqrasiyasını təmin edir.

Başqa sözlə, süni intellekt artıq yalnız proqramçıların deyil, idarəetmə və əməliyyat mütəxəssislərinin də əsas iş alətinə çevrilir.

Əmək bazarında yeni reallıq

Süni intellektin yaratdığı dəyişikliklər bir çox ənənəvi peşələri transformasiya etsə də, eyni zamanda yeni imkanlar açır. AI ilə işləməyi bacaran, onu idarə edən və nəticələrini qiymətləndirən mütəxəssislərə tələbat sürətlə artır.

Bu proses göstərir ki, gələcəyin əmək bazarında əsas üstünlük texnologiyanı əvəz etməkdə deyil, onunla birlikdə işləməyi bacarmaqda olacaq. İnsan və süni intellektin paralel fəaliyyəti iqtisadiyyatın növbəti inkişaf mərhələsinin əsasını formalaşdırır.

Sərvanə Rəmixanova