"Fitch Ratings"dən ABŞ-a xəbərdarlıq

Beynəlxalq kredit reytinq agentliyi “Fitch Ratings” ABŞ-da baş verən son qismən hökumət bağlanmasının siyasi parçalanma və mürəkkəb büdcə prosesinin maliyyə siyasətinin hazırlanmasına mane olduğunu ortaya qoyduğunu bildirərək, ölkədə büdcə kəsirinin yüksək səviyyədə qalacağını gözlədiyini açıqlayıb.

Valyuta.az-ın məlumatına görə, "Fitch" açıqlamasında xatırladıb ki, Konqres Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyinə ayrılacaq vəsait üzrə razılığa gələ bilmədiyinə görə qismən bağlanma baş verib. Bu vəziyyətin bəzi hallarda miqrasiya məsələlərindəki anlaşmazlıqlardan qaynaqlandığı qeyd olunub, bağlanmanın müddəti qeyri-müəyyən olsa da, danışıqların davam etməsi gözlənilir.

Açıqlamada vurğulanır ki, qismən hökumət bağlanması belə siyasi parçalanmanın və mürəkkəb büdcə prosesinin maliyyə siyasətinə təsirini göstərir.

ABŞ-da büdcə kəsirinin yüksək səviyyədə qalacağı gözlənilir və gözlənilən Ali Məhkəmə qərarı daxil olmaqla, əsas proqnozlara risklər mövcuddur.

"Fitch" qeyd edir ki, ABŞ-ın “AA+” kredit reytinqi və “sabit” görünüşü son 20 ildə maliyyə məsələlərində davamlı olaraq pisləşən idarəçiliyi əks etdirir. 43 gün davam edən tarixdəki ən uzun hökumət bağlanmasının sona çatmasından cəmi üç ay sonra baş verən başqa bağlanma siyasi parçalanmanın səviyyəsini və maliyyə məsələlərində iki partiyanın razılığa gəlməsinin çətinliyini göstərir.

Konqresin noyabr ayındakı aralıq seçkilərdən əvvəl 2027 maliyyə ili üçün büdcə təyinatında konsolidasiya etməkdə istəksiz olacağı gözlənilir. Qanuna görə, prezident fevral ayının ilk bazar ertəsi günü büdcə təklifini təqdim etməli idi, lakin bu edilməyib.

Açıqlamada qeyd olunur ki, Konqres Büdcə Ofisinin (CBO) 10 illik proqnozları ABŞ Prezidenti Donald Trampın ilk ilində qəbul etdiyi “Bir Böyük Gözəl Qanun”, tariflər və miqrasiya kimi əsas siyasət dəyişikliklərinin böyük büdcə açığına və artıq yüksək səviyyədə olan borcun artmasına səbəb olduğunu göstərir.

"Fitch"in son proqnozlarına görə, ABŞ-ın ümumi dövlət borcu 2027-ci ildə ÜDM-in 120%-ni keçəcək və əlavə risklər mövcuddur.

ABŞ Ali Məhkəməsinin tariflər üzrə verəcəyi qərarın gəlirlərə təsiri də qeyri-müəyyəndir. Bütün tariflərin bu qərardan təsirlənməyəcəyi və prezident Trampın alternativ səlahiyyətlərdən istifadə edərək tarifləri tətbiq edə biləcəyi bildirilir. “IEEPA” qanunu çərçivəsində tətbiq olunan tariflərin ləğvi nəticəsində itirilən gəlirlərin tam kompensasiya olunub-olunmayacağı və bunun maliyyə təsirinin sürəti qeyri-müəyyəndir.

Digər potensial maliyyə təzyiqləri arasında Trampın hərbi xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq çağırışı və “Bir Böyük Gözəl Qanun” çərçivəsində geriyə dönük vergi güzəştlərindən yaranan gözləniləndən böyük gəlir kəsiri yer alır.

Fitch ABŞ-ın dolların rezerv valyuta statusundan doğan maliyyə çevikliyindən faydalanmağa davam etdiyini və iqtisadiyyatın yumşaq maliyyə siyasəti, aşağı faiz dərəcələri, güclü süni intellekt investisiyaları və istehlakçı xərcləri ilə dəstəkləndiyini qeyd edib.

Paşa Məmmədli