Müharibə hansı yanacağın qiymətini daha çox artıracaq? - Analitiklərin proqnozu

"Goldman Sachs Group Inc." analitiklərinə görə, Yaxın Şərqdə müharibə xam neftdən daha çox aviasiya və dizel yanacağına təsir göstərəcək.

Valyuta.az "Bloomberg"ə istinadən xəbər verir ki, analitiklərə görə, bir sıra neft məhsullarının qiyməti xam neftdən daha çox artıb. Orta və ağır neftin tədarükündə ciddi fasilələr dizel, aviasiya yanacağı və mazut istehsalının azalması riskini yaradır.

ABŞ-İsrail müharibəsi İrana qarşı Hörmuz boğazı vasitəsilə neft və neft məhsullarının ixracını demək olar ki, tam dayandırıb və bölgədə enerji infrastrukturasına hücumlar olub. Bu, neft istehsalçılarının hasilatı kəskin azaltmasına və bəzi neft emalı zavodlarını dayandırmasına səbəb olub.

Xam neftin qiyməti ilk hücumlardan sonra 40%-dən çox artıb – Brent markalı neftin qiyməti 100 dollar/barel səviyyəsini keçib, lakin bəzi neft məhsullarının qiyməti bundan daha çox artıb. Asiyanın bəzi hissələrində yanacağın qiyməti iki dəfə yüksəlib, Cənubi Koreya isə Çin və Taylandı izləyərək yerli bazarları qorumaq üçün ixrac məhdudiyyətləri tətbiq edib.

"Goldman Sachs" analitiklərinin bildirdiyinə görə: “Fars körfəzi neft ixracının təxminən 60%-i orta və ağır neftdən ibarətdir ki, bu da adətən aviasiya yanacağı, dizel və mazut istehsalı üçün istifadə olunur. Yaxın Şərqdən kənar alternativ istehsalçılar daha məhduddur”.

Ekspertlər həmçinin bildirirlər ki, konfliktin yaratdığı qlobal fasilələr ligroin – neft-kimya məhsullarının istehsalı üçün vacib yan məhsul – və aviasiya yanacağına da təsir edəcək.

Asiya Fars körfəzindən ligroinin təxminən 50%-ni idxal edir, Avropa isə buradan aviasiya yanacağının 40%-ni alır.

ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası Rusiya neft və neft məhsullarının satışına qoyulmuş qadağanı ləğv edib. Hazırda bu, 30 günlük müvəqqəti yüngülləşmədir.

Eyni zamanda, Avropa İttifaqının baş diplomatlarından Kaya Kallas qeyd edir ki, Hörmüz boğazının blokadası Kreml üçün faydalıdır və ABŞ-ın Rusiya neftinə qarşı sanksiyaların yumşaldılması təhlükəli presedent yaradır. Bu səbəbdən Avropa İttifaqı BMT ilə birgə Yaxın Şərqdə Ukraynadakı “buğda dəhlizi” nümunəsində analoji nəqliyyat dəhlizi yaratmağı müzakirə edir.

Paşa Məmmədli