Əlində bir fidan olmadan bütöv bir meşə salan adamın hekayəsi

Dünyanın sürətlə sənayeləşdiyi, iqlim böhranının qlobal təhlükəyə çevrildiyi müasir dövrdə ekoloji problemləri həll etmək üçün mütləq nəhəng dövlət büdcələrinə, beynəlxalq fondların milyonlarla dollar dəyərində qrantlarına və irihəcmli layihələrə ehtiyac olduğu düşünülür. Lakin planetin yazılmamış qanunları bəzən ən bəsit, fərdi və inadkar addımların qlobal möcüzələrə yol açdığını sübut edir. Elə bir vaxtda, insanların meşələrin qırılmasına və torpaqların erroziyasına çarəsizcə tamaşa etdiyi bir dövrdə, hindistanlı bir gənc tamamilə təkbaşına və heç bir texnika olmadan təbiətin taleyini dəyişmək qərarına gəldi. Nəticədə isə ortada nə bir komanda, nə də rəsmi dəstək olmadan, Nyu-Yorkun Mərkəzi Parkından daha böyük bir qlobal ekosistem – "Molay meşəsi" yarandı. Maraqlıdır, heç bir maddi kapitalı və resursu olmayan sadə bir insan təkbaşına necə bütöv bir coğrafiyanı xilas edə bildi?

Valyuta.az xəbər verir ki, bu dahi və fədakar missiyanın müəllifi Hindistanın Assam bölgəsindən olan yerli tayfa nümayəndəsi Cadav Payengdir (Jadav Payeng). O, 1979-cu ildə – hələ 16 yaşında olan bir gənc ikən, Brahmaputra çayının ortasındakı qumlu adada sarsıdıcı bir mənzərə ilə qarşılaşır. Güclü sel sularının çay kənarına atdığı onlarla ilan və sürünən kölgəlik tapmadıqları, bəsirətli istidən qoruna bilmədikləri üçün qumların üzərində tələf olmuşdu. Təbiətin bu səssiz fəryadından dərindən təsirlənən gənc Cadav yerli ağsaqqallardan kömək istəyir. Onlar isə ona sadəcə bir neçə bambuk şitili verərək, bu cansız qumluqda heç nəyin bitməyəcəyini deyirlər. Lakin Cadav bu ümidsiz rəylərlə barışmır.

Onun məqsədi varlanmaq və ya məşhurlaşmaq deyildi

Ətraf mühit sahəsində böyük proqramların fəaliyyətsiz qaldığı bir vaxtda Cadav Payeng ənənəvi yollarla getmədi. O, böyük maliyyə yardımları gözləmək və ya quru şikayətlər etmək əvəzinə, ekoloji bərpanın ən parlaq və praktiki nümunəsini yaratdı. Hər gün çay adasına gedərək bəsit bambuk şitillərini quma basdırmağa başladı. Səhraya bənzəyən qumluqda torpağın keyfiyyətini artırmaq üçün o, tamamilə bəsit və təbii üsullardan istifadə etdi: adaya kisələrlə qırmızı qarışqalar, qurdlar və üzvi tullantılar daşıyaraq qumu canlı torpağa çevirdi.

Daha sonra o, adaya müxtəlif ağac toxumları və fidanlar əkməyə davam etdi. İlk baxışdan bu model gənc bir oğlan üçün fiziki və iqtisadi cəhətdən tamamilə ziyana işləyən bir zəhmət idi. Çünki o, hər gün saatlarla pulsuz işləyir, ailəsini dolandırmaq üçün saxladığı heyvanların südünü sataraq qazandığı azacıq vəsaiti də bu missiyaya xərcləyirdi. Lakin Cadavın məqsədi varlanmaq və ya məşhurlaşmaq deyil, can verən təbiətin bağrında yeni bir həyatın cücərib-cücərməyəcəyini test etmək idi. İnadkarlıq üzərində qurulan bu kiçik fərdi eksperiment onilliklər keçdikcə bəhrəsini verdi; təbiət onun bu səylərinə cavab olaraq möcüzəvi şəkildə canlandı.

İnadkarlığın 40 illik sınağı

Bu bəsit və fədakar addımların 40 illik uğurundan sonra layihə qlobal ictimaiyyətin və alimlərin diqqətini çəkdi. Onun yaratdığı və hazırda 1300 akrdan çox (təxminən 550 hektar) sahəni əhatə edən nəhəng meşəyə sahibinin şərəfinə rəsmi olaraq "Molay meşəsi" adı verildi. Cadav Payeng sübut etdi ki, dünyanı dəyişmək üçün illərlə dövlət proqramlarının yazılmasını gözləmək və ya milyonlarla dollar büdcənin ayrılmasını tələb etmək mütləq deyil. Onun yaratdığı meşə zamanla o qədər böyüdü və şaxələndi ki, ora yüzlərlə fil, benqal pələngləri, kərkədanlar, marallar və nadir quş növləri köçərək özünə sığınacaq tapdı. Dünya mətbuatı onu "Hindistanın Meşə Adamı" (Forest Man of India) elan etdi və o, ölkənin ən ali mülki mükafatlarından birinə layiq görüldü.

Cadav Payenqlə bağlı bu hekayə müasir ekologiya və sosial sahibkarlıq dünyasında bir dərslik hesab olunur. Onun təcrübəsi və "Biz hamımız bir-birimizə bağlıyıq. Təbiətə zərər versək, əslində özümüzü məhv edirik" fəlsəfəsi göstərir ki, ən böyük dəyişikliklər nəhəng komitələrdə və mürəkkəb qlobal sammitlərdə deyil, hər bir fərdin öz mühitində böyük inancla, hər gün və praktiki şəkildə atdığı kiçik addımların gücündədir.

Rəfiqə Abdin