Al agentlərinin görünməyən enerji xərci gözləniləndən daha böyükdür

Generativ süni intellekt (Al) sistemlərinin yüksək enerji istehlakı uzun müddətdir müzakirə mövzusudur. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, əsas enerji yükü məhz süni intellekt agentlərindən qaynaqlana bilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, ədqiqatın nəticələrinə əsasən, süni intellekt agentləri standart generativ süni intellekt sorğuları ilə müqayisədə bir əməliyyat zamanı 136,5 dəfəyədək artıq enerji sərf edə bilir.

Niyə daha çox enerji sərf edirlər?

Araşdırmanı aparan mütəxəssislər bildirirlər ki, bunun əsas səbəbi süni intellekt agentlərinin iş prinsipi ilə bağlıdır.

Standart böyük dil modellərində proses nisbətən sadədir. İstifadəçi sual verir və model bir cavab hazırlayır.

Süni intellekt agentlərində isə vəziyyət fərqlidir. Müəyyən tapşırığı yerinə yetirmək üçün çoxsaylı aralıq mərhələlər tələb olunur. Agent hər mərhələdə yenidən modelə müraciət edir, yeni cavablar formalaşdırır və növbəti addıma keçir. Bu dövr təkrarlandıqca hesablama gücünə və enerji sərfiyyatına tələbat sürətlə artır.

Bir sorğunun enerji dəyəri diqqət çəkir

Araşdırmaya görə, kommersiya məqsədli böyük dil modelləri üzərində işləyən bir süni intellekt agenti tək bir sorğu zamanı orta hesabla 348,41 vatt-saat enerji sərf edir.

Bu, bir LED lampanı təxminən 24 saat fasiləsiz işlətmək üçün tələb olunan elektrik enerjisinə bərabərdir.

Araşdırma göstərir ki, bu göstərici adi generativ süni intellekt sorğusunun sərf etdiyi enerjidən təxminən 136,5 dəfə çoxdur.

Təkcə enerji deyil, cavab müddəti də uzanır

Araşdırma yalnız enerji istehlakını deyil, emal müddətini də qiymətləndirib.

Nəticələr göstərir ki, süni intellekt agentlərinin cavab hazırlama müddəti standart sorğularla müqayisədə 153,7 dəfəyədək uzun ola bilər.

Bu vəziyyət serverlər üzərindəki yükü də artırır. Çünki agent tapşırığı yerinə yetirərkən modeli dəfələrlə işə salır.

Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, qrafik prosessorlar (GPU) proses ərzində vaxtın 54,5 faizinə qədərini gözləmə rejimində keçirə bilir. Bu isə sistemin ümumi səmərəliliyini azaldır.

Süni intellekt agentləri sürətlə yayılır

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu, artıq nəzəri ssenari deyil.

Araşdırmada qeyd olunur ki, "Moltbook" sosial platformasında təxminən 200 min təsdiqlənmiş süni intellekt agenti fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, təxminən 400 min agentin "USDC" steyblkoin ekosistemində istifadəsinə icazə verildiyi bildirilir.

Eyni zamanda, "Google" kimi texnologiya şirkətləri də süni intellekt agentlərini internet xidmətlərinin ayrılmaz hissəsinə çevirməyə başlayıb. Bu isə texnologiyanın tətbiq sahəsinin sürətlə genişləndiyini göstərir.

"Google Axtarış" səviyyəsinə çatarsa, enerji tələbatı kəskin artacaq

Tədqiqatçılar süni intellekt agentlərinin gündəlik 13,7 milyard sorğunu emal etdiyi mümkün ssenarini də modelləşdiriblər. Bu göstərici hazırda "Google Axtarış" sisteminin gündəlik sorğu həcminə yaxındır.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, enerji səmərəliliyində ciddi irəliləyiş əldə edilməzsə, belə bir istifadə səviyyəsi təxminən 198,9 giqavat həcmində elektrik enerjisi tələbi yarada bilər.

Bu göstərici ABŞ-ın hazırkı ümumi elektrik istehlakının təxminən yarısına bərabərdir.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, süni intellekt agentlərinin geniş yayılması gələcəkdə təkcə hesablama gücü deyil, həm də enerji infrastrukturu üzərində ciddi təzyiq yarada bilər.

Paşa Məmmədli