Startaplara investisiya edərkən investorlar nəyə baxır? - SƏHƏR OXUSU

Startap investisiyası yüksək gəlir vədi ilə yanaşı, ciddi risklər də daşıyır. Buna görə peşəkar investorlar qərar verərkən təkcə ideyaya yox, bütöv sistemə baxırlar. 

Valyuta.az investorların startap seçərkən diqqət yetirdiyi əsas amilləri təqdim edir:

 İdeya yox, həll olunan problem vacibdir

İlk baxılan məsələ startapın hansı problemi həll etməsidir. Problem real deyilsə, ideya nə qədər maraqlı olsa da, biznesə çevrilməsi çətin olur. Investor üçün əsas meyar bazarın bu həllə həqiqətən ehtiyac duyub-duymamasıdır.

Təsisçi hər şeydən önəmlidir

Bir çox investor “ideyaya yox, insana yatırım edir”. Çünki ideya dəyişə bilər, amma təsisçinin qərarvermə bacarığı, stresə davamlılığı, icra intizamı startapın taleyini müəyyən edir. Güclü təsisçi zəif ideyanı düzəldə bilər, amma zəif təsisçi güclü ideyanı da məhv edə bilər.

Komanda yoxdursa, risk var

Tək adam üzərində qurulan startaplar adətən dayanıqlı olmur. İnvestorlar balanslı, bir-birini tamamlayan və məsuliyyəti paylaşan komandalara üstünlük verirlər. Çünki böyümə mərhələsində yük tək nəfərin üzərində qala bilməz.

Bazar kiçikdirsə, qazanc da məhduddur

Hətta yaxşı məhsul belə kiçik bazarda böyük gəlir yarada bilməz. Buna görə investorlar bazarın ölçüsünə, artım potensialına, rəqabət səviyyəsinə xüsusi diqqət yetirir.

Pul hara xərclənəcək?

Startap investisiya cəlb edirsə, bu vəsaitin məhsul inkişafına, satışa, komanda quruculuğuna necə yönəldiləcəyi əvvəlcədən aydın olmalıdır. Plansız xərcləmə investor üçün “qırmızı siqnal” sayılır.

Sürət yox, davamlılıq önəmlidir

Sürətli böyümə həmişə üstünlük deyil. Xərclər gəlirdən sürətlə artırsa, bu uzunmüddətli risk yaradır. Investorlar “burn rate” göstəricisinə xüsusi diqqət yetirir.

Bu yatırım nə vaxt geri qayıda bilər?

Startap investisiyası səbr tələb edir. Çox vaxt 5 il, bəzən daha uzun gözləmə normal sayılır. Qısa müddətdə gəlir gözləyən investorlar üçün startap uyğun seçim deyil.

Tək startapa yox, portfelə yatırım

Peşəkar investorlar riski bölmək üçün bir yox, bir neçə startapa yatırım edirlər. Çünki startap dünyasında uğur ehtimalı statistikadır, zəmanət yox.

Çıxış planı əvvəlcədən bilinməlidir

İnvestor investisiyaya girərkən bilməlidir: Bu biznesi nə vaxt sata bilər? Alıcı kim ola bilər? Çıxış strategiyası olmayan investisiya kor riskdir.

Sərvanə Rəmixanova