Niyə kollec tələbələri təcrübə proqramlarından kənarda qalır?

Bir çox qurumlar tələbələr üçün təcrübə proqramları təşkil edir. Bu proqramlar müxtəlif sahələrdə ola bilər. Amma çox vaxt müşahidə etdiyimiz bir hal var. Bu təcrübə proqramları bakalavr və magistr oxuyan tələbələr üçün təşkil olunmuş olur. Kollec tələbələri üçün müəyyən olunmuş təcrübə proqramları ya olmur, ya da az-az görünür. Buna səbəb nədir? 

Təhsil mütəxəssisi Qoşqar Məhərrəmov Valyuta.az-a bildirib ki, problemin kökündə kolleclərin sistemli şəkildə əmək bazarı ilə əlaqə qura bilməməsi dayanır: "Kolleclərin təcrübə proqramlarında passiv qalmasının əsas səbəblərindən biri də bu sahənin uzun illər təhsildə aparılan islahatlardan kənarda qalmasıdır. Orta məktəb təhsili ilə müqayisədə kollec təhsilinin inkişaf tempi xeyli zəif olub.

Bu da kolleclərin əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşmasını çətinləşdirib. Son dövrlərdə Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən aparılan yeni təyinatlar və islahat təşəbbüsləri müəyyən müsbət təsir göstərsə də, illərlə formalaşmış yanlış yanaşmaların dəyişdirilməsi zaman tələb edir. Bu islahatların real nəticə verməsi üçün kolleclərdə struktur və məzmun baxımından dərin dəyişikliklər aparılmalıdır".

Q.Məhərrəmov vurğulayır ki, inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsində kolleclər əmək bazarı ilə birbaşa əməkdaşlıq edir, müəssisələrin ehtiyaclarını öyrənir və onların təklif etdiyi fənləri tədris proqramlarına daxil edirlər. Nəticədə tələbələr müxtəlif sahələr üzrə müəssisələrdə real iş mühitində təcrübə keçmək imkanı qazanırlar və məzun olduqdan sonra əmək bazarına daha hazırlıqlı daxil olurlar".

Təhsil mütəxəssisi deyir ki, kolleclər subbakalavr səviyyəli təhsil müəssisələri hesab olunur və bu qurumların əsas öhdəliklərindən biri məhz real sektorla sıx əməkdaşlıq qurmaqdır: "Kollecləri idarə edən strukturlar şirkətlər və istehsal müəssisələri ilə davamlı əlaqədə olmalı, tədris proqramlarını birbaşa əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşdırmalıdır. Bu proqramların tərkibində isə mütləq şəkildə 3-5 aylıq real təcrübə mərhələləri yer almalıdır".

Ekspert əlavə edir ki, bu model pedaqoji fakültələrdə artıq tətbiq olunur: "Belə ki, həmin fakültələrdə təhsil alan tələbələr son kurslarda - məsələn, məktəblərə göndərilir və təlim-tədris prosesi ilə birbaşa tanış olurlar. Eyni yanaşma kolleclərdə də tətbiq edilməlidir. Praktika kollec təhsilinin ayrılmaz hissəsinə çevrilməli, formal xarakter daşımamalıdır".

"Ümidvaram ki, yaxın illərdə kollec təhsili əmək bazarının real ehtiyaclarına uyğunlaşdırılacaq və bu təhsil pilləsi praktik bacarıqlara malik, rəqabətqabiliyyətli kadrların hazırlanmasında mühüm rol oynayacaq", - deyə Q.Məhərrəmli qeyd edib.

Sərvanə Rəmixanova