Naval Ravikant: “Zənginlik vaxtı azad etməkdir, pulu yox”

Müasir biznes dünyasında zənginlik anlayışı adətən maliyyə göstəriciləri ilə ölçülür: gəlir, aktivlər, sərvət həcmi. Lakin Silikon Vadisində tanınan investor və startap mentoru Naval Ravikant bu yanaşmanı fərqli şəkildə izah edir.

Valyuta.az xəbər verir ki, onun fikrincə, zənginlik pulun miqdarı ilə deyil, insanın vaxt üzərində nə qədər sərbəst qərar verə bilməsi ilə ölçülməlidir.

Ravikantın yanaşmasında pul məqsəd deyil, alətdir. Pul müəyyən mərhələdə daha çox seçim imkanı yaratsa da, vaxtın itirilməsi geri qaytarıla bilməz. Araşdırmalar göstərir ki, yüksək gəlirli şəxslərin əhəmiyyətli hissəsi uzunmüddətli perspektivdə vaxt çatışmazlığından şikayət edir. Bu isə maliyyə baxımından uğurun avtomatik olaraq həyat keyfiyyətinə çevrilmədiyini göstərir.

Ravikantın biznes fəlsəfəsində əsas məqamlardan biri miqyaslana bilən gəlir anlayışıdır. Aktiv gəlir - vaxtın birbaşa satılması - müəyyən mərhələdən sonra inkişafı məhdudlaşdırır. Passiv və ya miqyaslanan gəlir mənbələri isə (məsələn, texnoloji məhsullar, investisiya payları, müəlliflik gəlirləri) vaxt asılılığını azaldır. Bu modelə görə, maliyyə azadlığı məhz vaxtın geri qaytarılması ilə ölçülür.

Şəhər mühitində çalışan insanlar üçün bu yanaşma xüsusilə aktualdır. Bank sektoru, korporativ işlər və xidmət sahələrində çalışan minlərlə insan stabil gəlir əldə etsə də, gündəlik vaxt bölgüsü üzərində nəzarəti məhduddur. Ravikantın fikri bu nöqtədə nəzəri motivasiya yox, iqtisadi reallıq kimi səslənir: maliyyə qərarları uzunmüddətli vaxt strategiyası ilə uzlaşdırılmalıdır.

Maliyyə analitiklərinin fikrincə, son illərdə investorlar təkcə gəlir proqnozlarına deyil, biznes modellərinin vaxt səmərəliliyinə də diqqət yetirir. Uzaqdan idarə oluna bilən bizneslər, avtomatlaşdırılmış proseslər və rəqəmsal məhsullar bu baxımdan daha cəlbedici hesab olunur. Bu tendensiya Ravikantın tezisinin bazar davranışlarında da əks olunduğunu göstərir.

Naval Ravikantın “zənginlik vaxtı azad etməkdir” fikri klassik maliyyə düşüncəsindən fərqli olaraq, sərvəti sosial status yox, resurs idarəetməsi kimi təqdim edir. Bu yanaşma xüsusilə şəhər iqtisadiyyatı, startap mühiti və gənc biznes sahibləri üçün alternativ baxış yaradır: daha çox qazanmaq yox, daha sərbəst yaşamaq əsas göstəriciyə çevrilir.

Mayya Hüseynova