Uorren Baffet lotereya bileti alardımı? - Risk və qazanc barədə fikirləri

Uorren Baffetə, milyarder investor və "Berkshire Hathaway" şirkətinin rəhbərinə heç vaxt lotereya bileti alıb-almayacağı sualı verildikdə, onun cavabı həm açıq, həm də ömürlük tətbiq etdiyi intizamlı investisiya yanaşması ilə tam uyğun olur. Qısa desək: o, heç vaxt lotereya bileti almaz, hətta bütün seriyanı almağa imkanı olsa belə.

Bu sadə cavab Baffetin risk və qazanc münasibətinə, qumarla investisiya arasındakı fərqi necə gördüyünə və adi insanların onun riskdən qaçan yanaşmasından nə öyrənə biləcəyinə dair daha geniş mənzərə yaradır.

Baffetin lotereya biletlərinə münasibəti:

Baffet dəfələrlə müsahibələrində və ictimai çıxışlarında deyib ki, “mənə hədiyyə olaraq lotereya bileti versələr, qəbul edərəm, amma özüm heç vaxt almaram”. Onun fikrincə, sonsuz maliyyə imkanlarına malik biri belə, bu biletləri almaqla ağıllı qərar vermiş sayılmaz. Çünki lotereya biletlərinin gözlənilən gəliri mənfidir – yəni ümumilikdə oyunçular pul itirir, bəzən yalnız bir nəfər böyük məbləğ qazana bilər. Bu yanaşma tez-tez investor dairələrində sitat kimi paylaşılır. Çünki bu fikir Baffetin əsas prinsipini əks etdirir: əgər ehtimallar və məntiq sənin xeyrinə deyilsə, pulunla qumar oynama.

Qumar və investisiya: Baffet baxışı

Baffetin niyə lotereyaya pul xərcləmədiyini daha yaxşı anlamaq üçün, onun qumarla investisiyanı necə ayırd etdiyinə baxmaq faydalıdır:

Qumar: sərvətin ötürülməsi, yaradılması deyil.

Baffet qumarı sadəcə pulun çoxlu oyunçudan az sayda qalibə (və daha çox təşkilatçıya) ötürülməsi kimi görür. O, əvvəllər bu barədə deyib: “Qumar sosial baxımdan iyrəncdir… bu, nadanlıq üzərinə qoyulmuş vergidir.”

"Berkshire Hathaway"in toplantılarından birində o, insanların ümidlərini sataraq qazanc əldə etməyə çalışan lotereya sistemini kəskin şəkildə tənqid edib.

İnvestisiya: zamanla artan dəyər və mülkiyyət:

Bunun əksinə olaraq, Baffet investisiyanı real bir işin bir hissəsini almaq kimi görür. Bir səhm – gəlirlərin, idarəetmənin və uzunmüddətli böyümə potensialının bir payıdır. Bu isə heç bir iqtisadi dəyəri olmayan bir lotereya biletindən tamamilə fərqlidir.

Özünün dediyi kimi: “Əgər bir səhmi 10 il saxlamağa hazır deyilsənsə, onu 10 dəqiqə belə almağı düşünmə.”

Bu düşüncə tərzi uzunmüddətli yanaşma, araşdırma və dəyərə əsaslanan qərar qəbulunu təşviq edir – qısa müddətli şans oyunlarını deyil.

Baffetin yanaşmasının uğuru nədən qaynaqlanır?

Baffetin lotereya biletlərindən imtinası aşağıdakı əsas prinsiplərə söykənir:

Ehtimallar önəmlidir: Lotereya şərtləri oyunçuların əleyhinə qurulub. Statistik olaraq gözlənilən gəlir biletin qiymətindən az olur. Baffet mənfi gəlir gətirən fürsətə kapital yatırmır.

İnvestisiya dəyər yaradır, qumar yox: Baffet səhm alarkən şirkətin əsas göstəricilərini – gəlirini, rəqabət üstünlüyünü və idarəetmə keyfiyyətini nəzərə alır. Lotereya biletində isə bunların heç biri yoxdur – bu, sadəcə şansdır.

Riskdən qaçmaq ağıllı yanaşmadır: Qumar oynayanlar çox vaxt qeyri-real qazanc ümidləri ilə risk edirlər. Baffet isə riski hərtərəfli dəyərləndirir və yalnız qazancın riskdən üstün olduğu hallarda qərar verir. Onun məşhur fikri belədir:
“İnvestisiyanın birinci qaydası: pul itirmə.” Bu sadə prinsip itki ehtimalı yüksək olan lotereya biletlərini onun strategiyasından kənarlaşdırır.

Gündəlik investorlar üçün dərslər: İstər təqaüdə vəsait yığmaq, istər ev almağı planlaşdırmaq, istərsə də gündəlik maliyyəni idarə etmək olsun – Baffetin baxış bucağından öyrəniləcək bir neçə əsas məqam var:

Mənfi gözlənilən gəliri olan yatırımlardan, məsələn lotereya biletlərindən uzaq durun.

Qısa müddətli qazanc arxasınca qaçmaqdansa, uzunmüddətli düşünün.

Qərarlarınızı şansa və fərziyyəyə yox, əsaslı göstəricilərə əsaslanaraq verin.

İnvestisiyanı real aktivlərə sahib olmaq kimi qəbul edin, qumar kimi yox.

Uorren Baffetin milyardlarla dollarlıq sərvəti var. Amma onun lotereya bileti almamaq qərarı pula deyil, prinsiplərə bağlıdır. Onun baxışı bir şeyi aydın göstərir: gerçək sərvət təsadüfi uğurlardan yox, zamanla verilən ağıllı və təkrarlana bilən qərarlardan yaranır.

Lotereya bileti həyəcanlı bir an yaşada bilər, amma sizi irəli aparmaz. İnvestisiya isə sizə real mülkiyyət, birləşmiş artım və şansa bağlı olmayan gələcək qurmaq imkanı verir.

Tənzilə Ağabalayeva