“McDonald's” qardaşlarının restoranı necə imperiyaya çevrildi? - SƏHƏR OXUSU

"McDonald’s" dünyada ən tanınmış fast‑food şəbəkələrindən biridir.

Valyuta.az xəbər verir ki, bu imperiyanın əsası 1940‑cı ildə Amerikalı qardaşlar Riçard (Dick) və Moris (Mac) McDonald tərəfindən Kaliforniyanın San Bernardino şəhərində qoyulub. Onlar əvvəlcə adi bir yolüstü hamburger və barbekü restoranı açdılar.

Qardaşlar xidmətin sürətini və səmərəliliyini artırmaq üçün “Speedee Service System” adlı sistemi icad etdilər. Bu yanaşma menyunu ixtisar etdi, hər sifariş üçün təkrarlanan prosesi standartlaşdırdı və qiymətləri aşağı saldı. Nəticədə restoran tez populyarlıq qazandı.

1954‑cü ildə Rey Krok adlı bir satıcı McDonald qardaşlarının bu uğurlu əməliyyat sistemini gördü və bunun yalnız bir restoranla məhdudlaşmaması lazım olduğunu hiss etdi. Krok françayzinq modelini tətbiq etmək istədi və 1955‑ci ildə ilk françayz "McDonald’s" restoranını açdı. Bu addım McDonald’s Corporationun əsasını qoydu.

Krok daha sonra şirkətin genişlənməsi üçün özünün yaratdığı prosedurlar və təlim sistemləri ilə brendi formalaşdırdı. Lakin bu dövrdə qardaşlarla onun arasında ciddi fikir ayrılıqları yarandı. McDonald qardaşları şirkətin “çox böyüməsi və ruhunu itirməsi” ilə bağlı narahat idilər və françayzinqin sürətinə qarşı çıxırdılar.

1961‑ci ildə Rey Krok qardaşların payını cəmi 2.7 milyon dollara satın aldı. Hər biri üçün bu məbləğ ödənildi, lakin bu müqavilə nəticəsində onlar brend və gələcək qazanc üzərində heç bir hüquq sahibi olmadılar. Bu hadisə sonradan Krok və qardaşlar arasında münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb oldu.

Ən diqqətçəkən faktlardan biri odur ki, qardaşların orijinal restoranı - San Bernardino’dakı ilk "McDonald’s" - Krok tərəfindən bağlandı və onun yerinə “The Big M” adlı başqa restoran quruldu. Krok həmçinin “əsas qurucu” kimi özünü tanıtdı və bu, qardaşların ictimaiyyət qarşısında kölgədə qalmasına səbəb oldu.

"McDonald’s" sonrakı illərdə sürətlə böyüyərək yüzlərlə, daha sonra minlərlə restorana çevrildi. Qardaşların ayrılmasından sonra brend tamamilə Rey Krok tərəfindən idarə olundu və standartlaşma, marketinq və qlobal françayzinq sayəsində imperiyaya çevrildi.

Mayya Hüseynova