“Dünyanı dəyişən ideyalar”ın siyahısı açıqlandı

Fast Company jurnalının ənənəvi "World Changing Ideas 2025" mükafatları açıqlanıb. Siyahı dünyanın ən aktual problemlərinə real və yaradıcı həllər təqdim edən 100 layihə və təşəbbüsü əhatə edir.

Valyuta.az xəbər verir ki, bu il təqdim olunan layihələr enerji, səhiyyə, iqlim dəyişikliyi, şəhər infrastrukturu, süni intellekt, təkrar emal və sosial bərabərlik kimi sahələri əhatə edir.

Süni intellekt və səhiyyə ön plandadır

2025-ci il siyahısında süni intellekt əsas rol oynayır. Seçilən layihələr arasında:

AI ilə saxta dərmanların aşkarlanması,
Xərçəng və yoluxucu xəstəliklərin erkən diaqnostikası,
Sığorta şirkətlərinin imtinalarına qarşı avtomatlaşdırılmış etiraz sistemləri,
Portativ dializ cihazları,
Onurğa beyni zədələri üçün yeni tibbi texnologiyalar yer alır.

İqlim və enerji həlləri

Siyahıya daxil edilən bir çox layihə iqlim böhranına yönəlib:

Metan sızmalarını peyk vasitəsilə izləyən sistemlər,
Hidrogenlə işləyən sıfır emissiyalı texnologiyalar,
Enerji səmərəli evlərin AI ilə modernləşdirilməsi,
Net-zero (sıfır karbon) yaşayış evləri,
Günəş enerjisi ilə kənd təsərrüfatını birləşdirən modellər.
Redaksiyanın fikrincə, bu layihələr iqlimlə mübarizəni teoriyadan praktikaya keçirir.

Təkrar emal və tullantıların azaldılması

2025 siyahısında təkrar emal mövzusu xüsusi yer tutur:

Plastiki parçalaya bilən mikroorqanizmlər,
Tekstil tullantılarını fermentlərlə yeni məhsula çevirən texnologiyalar,
Bizneslər üçün təkrar emal tullantılarının onlayn satış platformaları,
Plastiksiz anbar və logistika modelləri.
Bu təşəbbüslər tullantını problem yox, resurs kimi təqdim edir.

Şəhərlər və gündəlik həyat üçün innovasiyalar

Siyahıda şəhər həyatını yaxşılaşdıran ideyalar da yer alıb:

EV-lər üçün mövcud dirəklərə quraşdırılan şarj məntəqələri,
Daha təhlükəsiz və iqlimə davamlı avtobus dayanacaqları,
Əlillər üçün əlçatan səki və şəhər infrastrukturu,
İctimai tualetlərin yenidən dizaynı,
İnteqrasiya olunmuş ağıllı nəqliyyat sistemləri.

Sərvanə Rəmixanova