Redaktor
ABŞ dollarından rəsmi valyuta kimi istifadə edən ölkə və ərazilər
ABŞ dolları hazırda beş ABŞ ərazisində və dünyanın müxtəlif bölgələrində yerləşən 11 xarici ölkə, ərazi və bələdiyyədə rəsmi valyuta kimi istifadə olunur. Bundan əlavə, bir sıra ölkələrdə yerli valyutalarla yanaşı, ABŞ dolları da geniş şəkildə qəbul olunur və bu, onu qeyri-rəsmi şəkildə istifadə edilən valyutaya çevirir.
Valyuta.az İnvestopedi- a istinadən xəbər verir ki, dünyanın ən çox istifadə edilən valyutası olan ABŞ dolları eyni zamanda əsas ehtiyat valyutasıdır. Bu o deməkdir ki, dünyanın mərkəzi bankları tərəfindən böyük həcmdə saxlanılır. ABŞ dolları (tez-tez "yaşıl əskinas" adlandırılır) həm də beynəlxalq valyuta bazarında ən çox ticarət edilən valyutalardandır.
ABŞ dollarının tarixi
ABŞ-ın ilk Federal Ehtiyat əskinası olan 10 dollarlıq pul 1914-cü ildə çap olunub. Halbuki, 1 dollarlıq ABŞ əskinası 1862-ci ildə buraxılmışdı, lakin Corc Vaşinqtonun təsviri ilə 1 dollarlıq Federal Ehtiyat əskinası yalnız 1963-cü ildə dövriyyəyə daxil edildi.
1944-cü ildə ABŞ və müttəfiqləri "Bretton Vuds sazişi"ni imzalayaraq yeni beynəlxalq ticarət və maliyyə sistemi yaratdılar. Bu saziş çərçivəsində Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) və Dünya Bankı yaradıldı, ABŞ dolları isə dünya ehtiyat valyutası kimi qəbul edildi. Mərkəzi banklar ABŞ dolları ilə yerli valyutaları arasında sabit məzənnə tətbiq edirdilər.
1973-cü ildə bu sistem ləğv olundu. Lakin ABŞ dolları bir çox ölkələr tərəfindən əsas ehtiyat valyutası kimi istifadə olunmağa davam etdi. Bu, ABŞ iqtisadiyyatının sabitliyi və dolların beynəlxalq bazarlarda geniş dövriyyədə olması ilə əlaqədardır.
Maraqlı fakt
2024-cü il dekabrın 31-nə olan məlumata əsasən, dövriyyədə 55,4 milyard ədəd ABŞ əskinası mövcud olub və onların ümumi dəyəri təxminən 2,32 trilyon dollar təşkil edib. Bu vəsaitin təxminən yarısı ABŞ-dan kənarda dövriyyədədir.
ABŞ dollarından istifadə edən ölkə və ərazilər
Rəsmi valyuta kimi ABŞ dollarından istifadə edən ölkə və ərazilər bunlardır:
Beş ABŞ ərazisi və 11 xarici ölkə, ərazi və bələdiyyə:
"Britaniya Virgin adaları"
Ekvador
El-Salvador
"Marşall adaları"
Mikroneziya
Palau
Timor-Leste
"Törks və Kaikos adaları"
"Karib Niderland" adaları: Bonayre, Sint-Eystatius və Saba
ABŞ dollarının qeyri-rəsmi istifadəsi
ABŞ dolları dünyanın müxtəlif bölgələrində qeyri-rəsmi şəkildə də geniş istifadə olunur. Məsələn, Kanada və Meksikada, eləcə də bir sıra turizm məkanlarında alış-veriş zamanı ABŞ dolları qəbul edilir. Bu ölkələrə aşağıdakılar daxildir:
Baham adaları
Barbados
Beliz
Kosta-Rika
Panama
Bəzi ölkələrdə isə ABŞ dolları dominant valyuta kimi istifadə edilir, lakin rəsmi olaraq qanuni ödəniş vasitəsi kimi tanınmayıb. Bu ölkələr bunlardır:
Bermuda
Myanma
Kamboca
Kayman adaları
Honduras
Nikaraqua
Somali
ABŞ dolları sabitliyinə görə dünyanın ən geniş istifadə olunan valyutası olaraq qalır. Qlobal rəqəmsal valyuta sistemi geniş şəkildə qəbul olunmadığı müddətcə, dollar bu mövqeyini qoruyacaq.
Tənzilə Ağabalayeva