20-li yaşlarda yol verilməməli olan maliyyə səhvləri

20 yaşlar insan həyatında həm fərdi, həm də peşəkar inkişafın təməlini qoyan illərdir. Bu dövr yeni təcrübələrin qazanıldığı, ilk iş yerinin, ilk maaşın və bəzən ilk borcun meydana çıxdığı vaxtdır. Məhz bu səbəbdən, maliyyə vərdişləri və qərarları da məhz bu mərhələdə formalaşır. Lakin bu illərdə edilən səhvlər uzunmüddətli təsirlər yarada bilər və insanı gələcəkdə çətinliklərlə üz-üzə qoya bilər.

Bu yazıda 20 yaşlarında olan şəxslərin yol verməməli olduğu ən ümumi və təhlükəli maliyyə səhvləri sadalanır, həmçinin bu səhvlərdən necə yayınmağın yolları göstərilir. Məqsəd – gənclərin sağlam maliyyə vərdişləri qazanmasına, gələcəyə daha hazırlıqlı və sabit maliyyə bazası ilə qədəm qoymasına dəstək olmaqdır.

Səhv 1: Real işlək büdcə yaratmamaq

Büdcə tərtib etmək pul xərclərinə nəzarət etməkdən daha çox, maliyyə şəffaflığı deməkdir. Bir çox gənc “xərcimi yadda saxlayaram” deyə düşünür və büdcə planlamasından imtina edir. Amma sadə, davamlı və şəffaf büdcə xərclərinizi düzgün dəyərləndirməyə və günahkarlıq hissi olmadan xərcləməyə şərait yaradır.

Səhv 2: Yüksək faizli borc götürüb nəticələrini dərk etməmək

Kredit kartları azadlıq kimi görünə bilər, amma yüksək faizli borclar tez bir zamanda böyüyür və sizi uzun müddət geridə saxlaya bilər. Minimum məbləğdən artıq ödəmək və borca alət kimi yanaşmaq vacibdir – onu həyat tərzi vasitəsinə çevirmək yox.

Səhv 3: Çox az qənaət etmək və ya ümumiyyətlə etməmək

20 yaşlarında qənaət vacib görünməyə bilər, amma bu dövrdə yığılmış az miqdarda vəsait belə uzun müddət ərzində böyük məbləğə çevrilə bilər. Məsələn, ayda cəmi 50–100 manat yığmaqla vərdiş və maliyyə bazası qurmaq mümkündür.

Səhv 4: “Sonra daha çox qazanaram” düşüncəsi ilə həddindən artıq xərcləmək

Yaş artdıqca gəlirin də artacağı düşüncəsi ilə bugünkü xərcləri artırmaq təhlükəlidir. Daha geniş ev, bahalı geyim və ya texnologiya kimi seçimlər gəlirdən tez arta bilər. Maliyyə baxımından sağlam həyat tərzi formalaşdırmaq üçün gəlirlə xərclər arasında tarazlıq qurmaq vacibdir.

Səhv 5: İnvestisiya etməyə gec başlamaq

İnvestisiyalarla bağlı qorxular (seçim etməkdə çətinlik, itirmək qorxusu) gəncləri gözləməyə vadar edir. Amma vaxtında başlanan sadə və diversifikasiya olunmuş investisiyalar (məsələn, indeks fondları) gələcəkdə böyük üstünlük yaradır. Bir maliyyə məsləhətçisi ilə işləmək prosesi daha asanlaşdırır.

Səhv 6: Pul mövzusunda danışmaqdan çəkinmək

Maliyyə məsələlərindən qaçmaq – məsələn, işəgötürəndən soruşmamaq və ya maliyyə planı barədə düşünməmək – daha çox səhvə yol açır. Əksinə, suallar vermək və planlar qurmaq məsuliyyət və maliyyə yetkinliyi göstəricisidir.

Son nəticə: Doğru istiqamət seçin

20 yaşlarınız mükəmməl keçməyə bilər, amma maliyyə baxımından düşünülmüş seçimlər sizi 30-40 yaşlarda üstün vəziyyətə gətirə bilər. Bu səhvlərdən uzaq durmaqla, pul həyatınızda mübarizə vasitəsi yox, inkişaf alətinə çevrilə bilər.

Tənzilə Ağabalayeva