Yanacağın qiymətindəki dəyişiklik gediş haqqına təsir edəcək?

Yanvarın 17-dən Bakı-Sumqayıt istiqamətində fəaliyyət göstərən 594 və 595 nömrəli ekspres marşrutlarda gedişhaqqı 10 qəpik artırılaraq 90 qəpik olub. Bu dəyişiklik Azərbaycanda yanacağın qiymətindəki artımın nəqliyyat sektoruna təsirinin bir nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Yanacaq xərclərinin yüksəlməsi bu sahədə fəaliyyət göstərən bütün subyektlərə birbaşa təsir göstərir. Xüsusilə taksi xidmətləri və ictimai nəqliyyat üçün yanacaq əsas xərc amillərindən biri olduğundan, qiymət artımı gedişhaqqı tariflərinin dəyişdirilməsini gündəmə gətirir. Buna görə də sərnişinlərin gündəlik xərcləri və nəqliyyat şirkətlərinin maliyyə dayanıqlığı birbaşa təsirlənir. Uzun müddətdə yanacaq qiymətinin artımı nəqliyyat şirkətlərinin investisiya planlarına və göstərdikləri xidmətin keyfiyyətinə də təsir edə bilər. Eyni zamanda sərnişinlərin alternativ nəqliyyat vasitələrinə üstünlük verməsi və ya ictimai nəqliyyatdan istifadənin azalması kimi sosial-iqtisadi nəticələr də gözlənilir. Bu səbəbdən hökumətin tarif siyasəti və yanacaq subsidiyaları məsələsi xüsusilə böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Yanacaq qiymətlərində baş verən artım nəqliyyatda gedişhaqqı tariflərinin dəyişməsinə səbəb olacaq?

Mövzu ilə bağlı Nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev bildirib ki, avtoparkların əksər hissəsini elektobuslar, sıxılmış təbii qazla işləyən avtobuslar təşkil edir. Taksi parkının da yenilənmələrdən sonra əsas hissəsi elektomobildir.

“Bu səbəbdən yanacaq qiymətlərindəki artım gedişhaqlarının minimal dərəcədə dəyişməsinə səbəb ola bilər. İctimai nəqliyyatda baş verən son qiymət artımında da qeyd olunub ki, yalnız tələblərə cavab verən avtobusların tarifləri dəyişib”, – ekspert vurğulayıb.

R. Ağamirzəyev bildirib ki, bu il “Brutto müqavilə”nin tətbiqi çərçivəsində daha maraqlı proseslər gözlənilir:

“Cari ildə 15% nağd ödənişlə işləyən avtobusların da nağdsız ödəniş sisteminə keçidini təmin etmək lazımdır. Bu gün güzəşt qrupları tələbələr, təqaüdçülər, müharibə veteranları üçün fərdi bilet paketlərinin və 90 dəqiqəlik pulsuz tranzit imkanlarının tətbiqi ümumi xərclərin optimallaşdırılmasına zəmin yaradır və bu, daha vacibdir”.

Nəqliyyat eksperti Eldəniz Cəfərli isə bildirib ki, yanacağın qiyməti 5–10% civarında dəyişib.

“Bu dəyişikliyə görə ictimai nəqliyyatda və taksidə gediş haqqı artmayacaq. Ümumiyyətlə, taksidə gediş haqqı dəyişən tariflə müəyyən olunur və tələb-təklif əsasında formalaşır”, – ekspertqeyd edib

O əlavə edib ki, taksidə istifadə olunan nəqliyyat vasitələrinin böyük əksəriyyəti hibrid modellərdir və bu, müəyyən xərclərin azalmasına səbəb olur.

“Başqa sözlə, dizel yanacağı və benzinin qiymətinin 5% yüksəlməsi nəqliyyatda tariflərin artmasına gətirib çıxarmamalıdır”, - deyə E. Cəfərli vurğulayıb.

©Trend